Limited Şirket Genel Kurul Kararlarının İptali Davası

Limited şirket genel kurul kararlarının iptali davası; esas sözleşmeye, kanuna veya dürüstlük kuralına aykırı genel kurul kararlarının iptali için, kararın alındığı tarihten itibaren 3 ay içinde açılan davadır.  Bu dava her pay sahibi tarafından şirket merkezinin bulunduğu yerdeki Asliye Ticaret Mahkemesinde açması mümkündür.

Ortaklık kurulu toplantıları TTK’da sıkı şekil şartlarına tabi tutulmuş olup, çağrı ilanından toplantı tutanağına kadar eksiksiz bir şekilde yapılması gerekir. Usulü eksiklikler niteliğine göre butlan veya yokluk durumları da doğurabilmektedir. Genel kurulun nasıl yapılası gerektiği konusunda Limited Şirketlerde Genel Kurul Toplantısı, Çağrı Usulü ve Karar Nisapları adlı içeriğimizi inceleyebilirsiniz

Ticaret Kanunu (TTK) m. 622 uyarınca, anonim şirketlerin genel kurul kararlarının iptaline ve butlanına ilişkin TTK m. 445-451 hükümleri kıyasen limited şirketlere uygulanır. Ancak limited şirketlerin az ortaklı yapısı ve organ nitelikleri sebebiyle süreç anonim şirket uygulamasından farklılaşmaktadır (Anonim şirket uygulamaları için anonim şirketlerde genel kurul kararlarının iptali rehberimizi inceleyebilirsiniz).

Limited Şirket Genel Kurul Kararlarının İptali Davası Hakkında Bilinmesi Gerekenler

• Dava Açma Süresi: Kararın alındığı tarihten itibaren 3 ay içinde şirket merkezinin bulunduğu yerdeki Asliye Ticaret Mahkemesinde dava açarak yapılır.

• İptal Sebepleri: Kararın kanuna, şirket esas sözleşmesine veya dürüstlük kuralına (örneğin azınlığı ezme veya ekarte etme amacına) aykırı olması şarttır.

• Dava Şartları: Toplantıya katılan ortakların karara olumsuz oy verip bunu tutanağa muhalefet şerhi olarak geçirtmesi gerekir. Usulsüz çağrı, gündem dışı karar veya oy kullanmanın engellenmesi hallerinde ise toplantıya katılmayan veya şerh düşmeyen ortaklar da dava açabilir.

• Arabuluculuk Zorunluluğu: Genel kurul kararlarının iptali davaları tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyeceği nitelikte olduğundan dava şartı arabuluculuğa veya tahkime elverişli değildir.

Limited Şirketlerde Genel Kurul Kararlarının İptali Nedir?

Limited şirket ortaklar kurulu iptali, mahkeme aracılığıyla genel kurulda alınan kararların geriye dönük olarak ortadan kaldırılmasıdır.  Genel kurulda pay sahipleri veya şirket müdürlerinin haklarını ihlal eden kararların alınması veya kanundan doğan hakların kullanımı engellendiğinde başvurulan hukuki yoldur.

Genel kurul kararları aleyhine iptal davası açabilmek için her şeyden önce genel kurul tarafından alınmış somut bir kararın bulunması şarttır. Nisabın sağlanamamış olması veya başkaca bir sebepten dolayı alınmış bir karar yoksa iptal davası açılamaz.

Limited şirketlerde genel kurul kararların iptali, genel kurulun tamamen iptali değildir. Genel kurulda alınan bir veya birden fazla kararın iptali talebidir. Genel kurulda 10 adet gündem maddesine ilişkin karar alınmışsa, bu kararlardan sadece bir veya birkaçı ya da tamamı dava edilebilir. Dava edilen ve mahkeme sonucunda iptal edilen haricindeki genel kurul kararları geçerliliği korur.

Ortaklık kurulu toplantıları TTK’da sıkı şekil şartlarına tabi tutulmuş olup, çağrı ilanından toplantı tutanağına kadar eksiksiz bir şekilde yapılması gerekmektedir. Toplantının usulüne uygun kurgulanması ve karar alma süreçlerinin detayları için limited şirket genel kurul toplantısı rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Limited Şirket Genel Kurul Kararlarının İptali Nedenleri

Bir limited şirket genel kurulu kararının iptal edilebilmesi için; esas sözleşmeye, kanuna veya dürüstlük kuralına aykırı bir karar olması gerekir:

Kanuna Aykırılık

TTK’da belirlen usul ve şekil şartlarına uygun bir genel kurul kararı iptal edilebilir. Örneğin; TTK m. 619/1 gereğince kendi ibrasına ilişkin kararda oy kullanması emredici kurala açık aykırılıktır ve bu oyla alınan ibra kararı iptal edilir. Yöneticilerin bu tür usulsüzlüklerinden doğan zararlar bakımından limited şirket müdürünün sorumluluğu kapsamında tazminat davası açılması gündeme gelir.

Başka kanuna aykırı genel kurul kararına örnek olarak, gerekli karar nisaplarının sağlanmadan karar alınmasıdır. Örneğin; esas sözleşme değişikliği gibi TTK m. 621 uyarınca esas sermayenin 2/3 çoğunluğunun arandığı hallerde kararın sırf salt çoğunlukla alınması da kanuna aykırılık söz konusu olur.

Şirket Sözleşmesine (Anasözleşmeye) Aykırılık

Esas sözleşmede genel kurul kararının nasıl alınacağına yönelik madde olmasına rağmen, esas sözleşmeye aykırı genel kurul kararları iptal edilebilir. Örneğin; esas sözleşmede müdür seçimi için sermayenin %75'inin olumlu oyu aranırken genel kurulda %51 çoğunlukla atama halinde, limited şirketlerde genel kurulun iptali sebebidir.

Dürüstlük Kuralına (TMK m. 2) Aykırılık

Dürüstlük kuralına aykırı genel kurul kararlarında en sık rastlanılan durum, şirketin kar payı dağıtmama kararıdır. Şirketin net kar elde etmiş ve yedek akçeler ayrılmış olmasına rağmen kar dağıtmaması dürüstlük kuralına aykırı karar olarak adlandırılır.

Bununla birlikte pay sahiplerinin haklarını ihlal eden veya fahiş huzur hakkı gibi birine haksız menfaat sağlayan kararlar dürüstlük kuralına aykırıdır.

Genel Kurul Kararının İptali Davasını Kimler Açabilir?

Limited şirketlerde genel kurul kararların iptali davasını açabilecek kişiler, toplantıya katılıp katılmama durumlarına, olumsuz oy verip vermediklerine ve şirketteki idari sıfatlarına göre değişmektedir:  

Şirket Ortakları: Toplantıda hazır bulunup karara red oyu veren ve muhalefetini tutanağa işleten ortaklar.

Toplantıya Katılamayan Ortaklar ve Şerh Aranmayan Haller: Usulsüz çağrı, gündem dışı karar veya oy kullanmanın engellenmesi hallerinde dava açan ortaklar.

Müdürler Kurulu ve Münferit Müdürler: Şirket organı olarak veya kişisel sorumluluğu doğan durumlar nedeniyle dava açan müdürler.

Toplantıya Katılan Ortakların Dava Hakkı (Muhalefet Şerhi Şartı)

Genel kurul toplantısına katılmış pay sahiplerin iptal davası açabilmesi için;

İptali istenen karara yönelik olumsuz oy vermiş ve

Bu olumsuz oyunu toplantı tutanağına yazdırmış olması gerekir.

Şirket ortağı olumsuz oy kullanmış, ancak, muhalefet şerhini toplantı tutanağına yazdırmamışsa iptal davası açamaz. Bu hususa muhalefet şartı denilmekte olup, dava açma şartıdır. Yargıtay 11. HD., 2014/9003 E., 2014/11527 K., 16.06.2014;

"Genel kurul kararları aleyhine iptal davası açabilmek için toplantıda hazır bulunup, karara olumsuz oy kullanmak gerekir."

Peki, genel kurulda oy kullandırılmamış veya muhalefet şerhi toplantı tutanağına işlenmezse ne yapılır? Ortağın genel kurulda oy kullanması haksız olarak engellenmişse veya olumsuz oyu toplantı tutanağına geçirilmemişse, muhalefet şerhi şartı aranmaz. Yargıtay 11. HD., 16.11.1993, E. 1993/6742, K. 1993/7505:

"Genel kurul tutanağına karşı oyunu yazdırmayan ortak, red oyu kullanmış olsa bile genel kurul kararının iptali için dava açamaz."

Toplantıya Katılmayan veya Şerh Düşmeyen Ortakların Dava Hakkı

Şirket ortağının toplantıya katılmama sebebi usulüne uygun yapılmamış bir toplantı olması halinde muhalefet şartı aranmamaktadır. Aşağıdaki usulsüzlüklerin varlığı halinde, ortak toplantıya katılmamış veya tutanağa muhalefet şerhi yazdırmamış bulunsa dahi iptal davası açabilir:

• Çağrının usulüne uygun yapılmaması,

• Gündemin gereği gibi ilan ve tebliğ edilnemesi,

• Genel kurula katılma yetkisi bulunmayan kişilerin veya temsilcilerinin toplantıya katılıp oy kullanmaları,

• Ortağın genel kurula katılmasına ve oy kullanmasına haksız olarak izin verilmemesi.

Yukarıda sayılan usulsüzlüklerin varlığı, kararın kendiliğinden iptal edileceği anlamına gelmemektedir. Genel kurul usulüne uygun yapılmış ve söz konusu ortak genel kurula katılıp vereceği oy, kararın alınmasına etki edecek olması halinde dava açma hakkı mevcuttur. Bu duruma etki kuralı denilmektedir. Yani, sırf usul aksaklıkları kararın sonucunu veya oylama nisabını değiştirmiyorsa iptal sebebi sayılmaz.

Bununla birlikte usulsüz çağrıya rağmen toplantıya katılmış ortağın, toplantı tutanağına muhalefet şerhini eklemesi zorunludur. Yargıtay 11. HD., 2014/3504 E., 2014/10251 K., 02.06.2014 tarihli kararında şu şekilde karar verilmiştir;

“"Davacı çağrı usulsüzlüğüne rağmen ortaklar kurulu toplantısına katıldığına göre, gündemin tebliğ edilmemesi tek başına davanın kabulü sonucunu doğurmaz. Öncelikle muhalefet şerhi ve aktif dava ehliyetinin belirlenmesi şarttır”

Müdürler Kurulu ve Münferit Müdürlerin Dava Hakkı

Müdürler kurulu, yazılı olarak kurul kararı aldıktan sonra genel kurulun iptali davası açma hakkına sahiptir.

Münferit bir müdürün genel kurul iptali davası açabilmesi için, TTK m. 446/d uyarınca alınan karardan şahsi sorumluluğun doğması gerekir. Kararın ifası kişisel sorumluluk doğurmuyorsa ilgili müdürün tek başına dava açma hakkı doğurmuyorsa, tek başına şirket müdürünün dava açma hakkı yoktur.

Genel Kurul Kararlarının İptali İçin Ne Kadar Süre Vardır?

TTK m.445 hükmü uyarınca, anonim şirketlerde olduğu gibi, limited şirket genel kurul kararının iptali davasının, toplantı tarihinden itibaren 3 ay içinde açılmalıdır. Toplantıya katılmayan veya usulsüz çağrı sebebiyle katılamayan ortaklar için de 3 aylık süre mevcuttur. Toplantı tarihi itibariyle süre başlamakta olup, sürenin başlaması için tescil veya tebliğ şartı aranmamaktadır.

3 aylık iptal dava açma süresi geçtikten sonra genel kurul kararların iptali istenemez. Ancak, kararın "butlan" veya "yokluk" halleri varsa tespit davasına konu edilebilir.

İptal Davasında Görevli ve Yetkili Mahkeme, Husumet ve Usul

Limited şirketlerde genel kurul kararının iptali davası açmadan önce şu yargılama usul ve şartlarına dikkat edilmelidir:

Görevli ve Yetkili Mahkeme: Genel kurul kararlarının iptali davasında görevli ve yetkili mahkeme, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki Asliye Ticaret Mahkemesidir.

Davalı Taraf (Husumet): İptal davasında husumet doğrudan şirket tüzel kişiliğine karşı açılır. Dava ortaklara veya müdürlere kişisel olarak değil, şirket tüzel kişiliğine yöneltilir.

Şirketin Temsili: Davalı şirketi mahkemede kural olarak müdürler kurulu temsil eder. Ancak davanın müdürler kurulu tarafından açılması halinde şirketi temsil etmek üzere mahkemece kayyım atanır.

İptal Davasında Kararın Yürütülmesinin Durdurulması (İhtiyati Tedbir- TTK m. 449)

Limited şirketlerde genel kurul kararının iptali davasının açılması, kendiliğinden kararın icrasını durdurmaz. Dava açmadan önce veya dava açarken mahkemeden kararın icrasının durdurulması için ihtiyati tedbir talep edilmelidir.

Mahkeme, ihtiyati tedbir kararı vermeden önce, TTK m.449 uyarınca müdürler kurulunun görüşünü almalıdır. Müdürler kurulunun görüşüşü sonrası mahkeme, teminat karşılığında verebileceği gibi durumun gereğine göre teminatsız olarak da ihtiyati tedbir karar verebilir.

İptal Davasında Teminat Gösterme Yükümlülüğü ve Kötüniyet Tazminatı

Hukuka aykırı iptal davalarıyla şirketin faaliyetlerinin aksatılmasını önlemek amacıyla kanun koyucu teminat ve tazminat mekanizmaları öngörmüştür:

Teminat Gösterme Yükümlülüğü (TTK m. 448): Şirketin iptal davası nedeniyle uğrayabileceği muhtemel zararlara karşılık mahkeme, davalı şirketin talebi üzerine davacı ortaktan uygun bir teminat göstermesini isteyebilir. Teminatın miktarı ve türü mahkeme hakimi tarafından takdir edilir.

Kötüniyetli Dava Sorumluluğu (TTK m. 451): Sırf şirkete zarar vermek veya yönetimi baskı altına almak amacıyla kötüniyetle iptal davası açan kişiler, bu dava sebebiyle şirketin uğradığı tüm zararlardan müteselsilen sorumludur.

Limited Şirket Genel Kurul Kararlarının Butlanı ve Yokluğu (TTK m. 447)

İptal edilebilir kararlar mahkemece iptal edilinceye kadar geçerli sonuç doğururken; batıl kararlar baştan itibaren hükümsüzdür ve süreye bağlı olmaksızın tespit davasına konu edilebilir.

Geçersizlik hallerinde hukuki durum şu başlıklar altında ayrışır:

• Butlan Halleri: Kanunun emredici hükümlerine ve kamu düzenine aykırı kararlar.

• Yokluk Halleri: Kurucu unsur eksikliği bulunan (örneğin yetkisiz kişilerin veya eksik katılımla yapılan çağrısız toplantı) kararlar.

TTK m. 447 uyarınca özellikle şu kararlar batıl sayılır:

• Ortağın genel kurula katılma, asgari oy, dava gibi vazgeçilemez haklarını sınırlandıran kararlar,

• Ortağın bilgi alma, inceleme ve denetleme haklarını kanuna aykırı kısıtlayan kararlar,

• Şirketin temel yapısını bozan veya sermayenin korunması ilkelerine aykırı olan kararlar.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 2013/11-1048 E., 2014/430 K.,  02.04.2014 tarihli kararı butlan ve iptal edilebilir genel kurul kararlarını şu şekilde ayırmıştır;

"Mutlak butlanla batıl kararlar, baştan beri hükümsüz olan, sonradan geçerlilik kazanma olanağı olmayan, emredici kurallara, kamu düzenine veya ahlaka ve adaba aykırı veyahut konusu olanaksız olan kararlardır. Bu tür kararlar, baştan beri hüküm ifade etmezler ve mahkemece, re'sen üzerinde durulması da gerekir. İptali kabil kararlar ise, daha çok ortakların menfaatlerini koruyan düzenlemelere aykırılık teşkil eden... kararlardır."

Yargıtay 11. HD.,  2014/4452 E., 2014/9938 K., 28.05.2014 tarihli kararında çağrısız genel kurulun yok hükmünde olduğunu hükmetmiştir;

"Somut olayda, çağrısız ortaklar kurulunun davacı dışındaki diğer iki ortakla toplanıp karar aldığı anlaşılmakla, kanunun emredici hükümlerine aykırı olarak toplandığından, ortaklar kurulu kararı yok hükmündedir."

Organ kilitlenmesi veya çağrısız toplantı ihlalleri sonucu şirketin yürütülemez hale gelmesi durumlarında ortaklar, şartları varsa limited şirketin haklı sebeple feshi davasını açabileceği gibi anonim şirketlerde azınlığın genel kurulu toplantıya çağırması prosedürünü kıyasen uygulayabilirler.

Genel Kurul Kararlarının İptalinde Arabuluculuk ve Tahkim Yasağı

Genel kurul kararının iptali davaları dava şartı arabuluculuğa tabi değildir. İptal kararları kesinleştiğinde tüm ortakları ve şirket organlarını bağlayan genel bir sonuç doğurur. Tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebileceği bir uyuşmazlık olmaması sebebiyle süreç arabuluculuğa ve tahkime elverişli değildir.

Limited Şirkette Müdürler Kurulu Kararları İptal Edilebilir Mi?

Limited şirketlerde müdürler kurulu kararlarına karşı iptal davası açılamaz; iptal davası yalnız genel kurul kararlarına özgüdür. Ancak emredici kurallara aykırı müdür kararları batıl sayılarak butlanın tespiti davası açılabilir.

Şirket esas sözleşmesinde müdürlerin kararlarına karşı genel kurula başvurma imkanı tanınmışsa veya yetki aşımı durumunda konu genel kurula taşınmışsa, genel kurulun bu hususta alacağı hukuka aykırı kararlara karşı iptal davası açılması mümkündür.

Limited Şirket Genel Kurul İptali Dava Örneği

Paylaşılan limited şirket genel kurul iptali dava dilekçesi örneği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Kararın iptal sebebinin tespit edilip, yokluk veya butlan açısından da değerlendirilmesi gerekir. Bu sebeple her somut olaya göre münhasır olarak dava dilekçesinin hazırlanması gerekir. Paylaşılan dilekçe örneğinin doğrudan veya dolaylı olarak kullanılması halinde hukuk büromuzun bir sorumluluğu bulunmamaktadır.

Sonuç

Limited şirket genel kurul kararlarının iptali davası, ortakların mülkiyet ve yönetim haklarını koruyan en etkili hukuki koruma aracıdır. Dava sürecinde 3 aylık hak düşürücü sürenin takibi, toplantı tutanağına usulüne uygun muhalefet şerhinin işlenmesi ve husumetin doğru yöneltilmesi davanın başarısı açısından hayati önem taşır.

Hukuka aykırı genel kurul kararlarının iptali, toplantı usulsüzlükleri veya organ kilitlenmesi durumlarında şirket tüzel kişiliği ile ortaklar arasındaki dengelerin korunması ve usul hataları sebebiyle telafisi güç zararların doğmaması adına sürecin kurumsal şirketler hukukunda uzman bir limited şirket avukatı rehberliğinde yürütülmesi tavsiye edilir.