Anonim Şirketlerde Avukat Bulundurma Zorunluluğu 2026

Anonim şirketlerde avukat bulundurma zorunluluğu, asgari kuruluş sermayesinin 5 katını aşan anonim ortaklıklar için getirilmiş bir kanuni zorunluluktur. Mevcut yürürlükte bulunan asgari kuruluş sermayesine göre, anonim şirket avukat bulundurma zorunluluğunun sermaye sınırı belirlenmektedir.

Şirket avukatı bulundurma zorunluluğuna uyulmadığı takdirde, zorunluluğun yerine getirilmediği yıl içerisinde geçerli olan asgari ücretin 2 katı kadar idari para cezası mevcuttur. Bu içerikte anonim şirketlerde avukat bulundurma zorunluluğunun nasıl yerine getirileceği, faydaları ve zorunluluğa uyulmadığı halinde karşılaşılacak durumlar hakkında bilgi verilecektir.

Anonim Şirketlerde Avukat Bulundurma Zorunluluğu Nedir ve Hukuki Dayanağı

Anonim şirketlerde avukat bulundurma zorunluluğu, bir avukatla sözleşmeli olarak veya iş yerinde avukat istihdam edilmesini ifade etmektedir. Bir avukat veya hukuk bürosuyla anlaşılması suretiyle zorunluluğun yerine getirilmesine “sözleşmeli avukat” olarak anılmaktadır. Şirket avukatı nezdinde ticari faaliyetlerin hukuki zemine uygun ilerlemesi amaçlanmıştır. Şirket avukatı nezdinde ticari faaliyetlerin hukuki zemine uygun ilerlemesi amaçlanmıştır. 

1136 sayılı Avukatlık Kanunu (AvK)’nun m.35/3 hükmü şu şekilde düzenlenmiştir:

“Ancak, Türk Ticaret Kanununun 272 nci maddesinde ön görülen esas sermaye miktarının beş katı veya daha fazla esas sermayesi bulunan anonim şirketler ile üye sayısı yüz veya daha fazla olan yapı kooperatifleri sözleşmeli bir avukat bulundurmak zorundadır.”

Anayasa Mahkemesi 30/06/2021 tarihli kararıyla (E.2010/10, K.2021/110) bu zorunluluğun hukuka uygun olduğuna karar vermiştir. Karar gerekçesinde; esas sermayesi büyük olan anonim şirketlerin ülke ekonomisindeki önemi ve uzman desteği almalarının gerekliliği vurgulanmıştır

2026 Yılında Hangi Şirketler Avukat Bulundurmak Zorundadır?

Her şirketin avukat bulundurma zorunluluğu yoktur. Bu yükümlülük belirli bir sermaye eşiğini aşan yapılar için geçerlidir.

Esas Sermaye Sınırı ve Belirleyici Şartlar

• Asgari Kuruluş Sermayesi: /11/2023 tarihli ve 7887 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile bir anonim şirketin asgari kuruluş sermaye miktarı 250.000,00 TL olarak belirlenmiştir
• Zorunluluk Eşiği: AvK m.35 uyarınca da asgari sermaye tutarın 5 katına ulaşan veya aşan anonim şirketlerde avukat bulundurma zorunluluğu mevcuttur. Asgari sermayenin 5 katı olan 1.250.000,00 TL.
• Kapsam: Esas sermayesi 1.250.000,00 TL ve üzerinde olan her anonim şirket avukat bulundurmak zorundadır.

Sermaye Artırımı Sonrası Yükümlülük Ne Zaman Başlar?

Anonim şirketlerde avukat bulundurma zorunluluğu:

• 1.250.000,00 TL ve üzeri esas sermayeyle kurulan ve tescil edilen,
• 1.250.000,00 TL’nin altında bir sermayeyle kurulmuş, ancak sonrasında 1.250.000,00 TL ve üzeri esas sermayeye ulaşmış anonim şirketlerde avukat bulundurma zorunluluğu vardır.

Avukat bulundurma zorunluluğu için 1.250.000,00 TL sermayenin şirket kuruluşunda veya sonradan sermaye artırımla ulaşılmasının önemi yoktur. Hatta sermayenin tamamının ödenmemiş olması da önemli değildir. Kayıtlı esas sermayenin 1.250.000,00 TL ve üstüne ulaşmasıyla şirket avukatı bulundurmak zorunludur. 

Limited Şirketlerde Avukat Bulundurma Zorunluluğu Var Mı?

Avukatlık Kanunu m.35 sadece anonim şirketler ve kooperatifleri kapsar. Limited şirketlerin sermayesi veya ortak sayısı ne olursa olsun, avukat bulundurma zorunluluğu yoktur.

Sözleşmeli Avukat Bulundurmama Cezası ve Yaptırımlar (2026)

Anonim şirketlerde avukat bulundurmama zorunluğuna uyulmamasının tek yaptırımı olarak idari para cezası getirilmiştir. Bunun haricinde herhangi bir yaptırım söz konusu değildir.

İdari Para Cezasının Miktarı Nasıl Hesaplanır?

Sözleşmeli avukat bulundurmayan anonim şirketlere, sözleşme yapmadıkları her ay için para cezası kesilmektedir. Bir yıl içinde 5 ay bu zorunluluğa uyulmadığı takdirde, 5 aylık idari para cezası kesilir.

Avukat bulundurmama halinde ay başına kesilecek ceza, her yıl yenilenen sanayi sektöründe çalışan 16 yaşından büyük işçiler için uygulanan brüt asgari ücret tutarının 2 katıdır. 2026 yılı için sanayi sektöründe çalışan 16 yaşından büyük işçiler için 28.075,50 TL brüt ücret belirlenmiştir.

Örneğin: Bir anonim şirket 2026 yılında 12 ay boyunca bu kurala uymadığı takdirde, her ay için (28.075,50 * 2) 56.151 TL, toplamda (56.151 TL * 12) 673.812 TL idari para cezası ödemek zorundadır.

NOT: Sanayi sektöründe çalışan 16 yaşından büyük işçiler için uygulanan asgari ücret tarifesi değiştikçe, ceza miktarı artmaktadır

Baro Denetimleri ve Cezai İşlem Süreci

Anonim şirketlerde avukat bulundurma zorunluluğuna uymayan şirketler için ceza süreci şu şekilde işler:

• Baro Denetimi: Şirket merkezinin bulunduğu yerdeki Baro Başkanlıkları, Ticaret Sicil Müdürlüğü verileri üzerinden sermaye tutarlarını sorgulayarak yasal kapsama giren şirketleri tespit eder.
• Beyana Davet: Baro tarafından ilgili şirkete bir bildirim gönderilir. Tebligatı alan anonim şirketin, avukat bulundurma zorunluluğunu yerine getirdiğine dair belgeleri 10 gün içerisinde Baroya sunması zorunludur.
• Savcılığa İhbar: Yapılan denetim ve beyan süreci sonunda avukat bulundurmadığı tespit edilen şirketler, Baro tarafından Cumhuriyet Başsavcılığına ihbar edilir. İdari para cezası, savcılık makamı tarafından kesilir ve sürece ilişkin cezai işlem başlatılır.

Kesilen İdari Para Cezasına İtiraz Edilebilir Mi?

Anonim şirketlerde avukat bulundurma zorunluluğunu yerine getirmeyenlere uygulanan para cezası Tebligat Kanunu’na göre tebliğ edilir. Bu para cezalarına karşı, tebliğden itibaren 7 gün içerisinde yetkili sulh ceza mahkemesine itiraz edilebilir. Kesinleşen para cezaları, Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna göre tahsil edilir. Tahsil edilen paralar Hazineye gelir olarak kaydedilir.

Şirket ile Avukat Arasındaki Sözleşme Süreci Nasıl İşler?

Şirket avukatıyla imzalanacak sözleşme her iki tarafa da borç yüklemektedir. Bu sebeple hizmet ilişkisinin şartları ve sınırları detaylı olarak düzenlenmelidir.İdari Para Cezasına İtiraz Edilebilir Mi?

Anonim şirketlerde avukat bulundurma zorunluluğunu yerine getirmeyenlere uygulanan para cezası Tebligat Kanunu’na göre tebliğ edilir.

Bu para cezalarına karşı, tebliğden itibaren 7 gün içerisinde yetkili sulh ceza mahkemesine itiraz edilebilir. Kesinleşen para cezaları, Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna göre tahsil edilir. Tahsil edilen paralar Hazineye gelir olarak kaydedilir.

Sözleşmeli Avukat Sözleşmesi Nasıl Hazırlanmalıdır?

Anonim şirketlerde zorunlu avukatlık hizmeti; davanın kesin hüküm elde edilinceye kadar takibi, hukuki danışmanlık ve sözleşme hazırlama süreçlerini kapsar. Ancak taraflar, özgür iradeleriyle bu kapsamı sadece danışmanlık veya sadece dava takibiyle sınırlandırabileceği gibi, ek hizmetlerle genişletebilirler.

Sözleşmeli avukatlık sözleşmesi, tarafların hak ve yükümlülüklerinin netleştirildiği bir metin olmalıdır. Akdedilecek sözleşmede başlıca şu hususlar belirlenmelidir:

• Hizmet Kapsamı: Hizmetin sadece danışmanlık mı, yoksa dava ve sözleşme hazırlama süreçlerini de kapsayıp kapsamadığı,
• Ek Ücretler: Sözleşme dışı yapılacak hukuki işlemlerde hizmet bedelinin nasıl hesaplanacağı,
• İş Takibi: Mevcut işlerin hangi periyotlarda ve ne şekilde raporlanacağı,
• Sözleşmenin Süresi: Sözleşmenin geçerlilik süresi ve yenileme şartları,
• Fesih Halleri: Sözleşmenin hangi durumlarda feshedileceği ve fesih sonrası devam eden işlerin akıbeti.

Sözleşmenin Baroya Bildirimi ve Gerekli Evraklar

Şirketin bağlı olduğu ildeki Baro Başkanlığına, ilgili dönemde avukat bulundurma zorunluluğunun yerine getirildiğine dair gerekli evrakların sunulması gerekmektedir. Sözleşmeli avukat ile çalışılıyorsa:

• Avukatlık sözleşmesi,
• Asgari ücret tarifesine uygun ödemeyi gösteren serbest meslek makbuzu.

Şirkette bir veya birden fazla avukat SGK’lı (bordrolu) olarak istihdam edilmişse, bu avukatlardan bir tanesinin yıllık maaş bordrosunun sunulması yeterlidir.

Anonim Şirket Sözleşmeli Avukat Ücreti 2026

Her yıl, avukata ödenecek en az ücretin belirlenmesi için Resmi Gazete’de “Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi” (AAÜT) yayımlanmaktadır. 2026 yılı tarifesine göre; anonim şirketlerde avukat bulundurma zorunluluğu kapsamında ödenecek en az ücret aylık 45.000,00 TL olarak belirlenmiştir. Bu ücret KDV hariç net tutardır.

45.000,00 TL’nin altında olmamak kaydıyla taraflar daha yüksek bir ücret kararlaştırabilir. Ücret belirlenirken genellikle; hukuki işlemlerin yoğunluğu, hizmetin kapsamı ve harcanacak emek faktörleri dikkate alınır.

Sözleşmeli Avukatlıkta Hizmetin Kapsamı

Anonim şirketlerde zorunlu avukatlık hizmeti; davanın kesin hüküm elde edilinceye kadar takibi, hukuki danışmanlık ve sözleşme hazırlama süreçlerini kapsar. Ancak taraflar, özgür iradeleriyle bu kapsamı sadece danışmanlık veya sadece dava takibiyle sınırlandırabileceği gibi, ek hizmetlerle genişletebilirler.

Avukatın yıl içinde yürüttüğü davaların, AAÜT’ye göre hesaplanan toplam bedeli, şirketten alınan sabit sözleşme ücretini aşarsa; avukat aradaki farkı talep etme hakkına sahiptir (sözleşmede aksine bir hüküm yoksa).

Örnek Senaryo (2026): Bir anonim şirket ile aylık 45.000 TL (yıllık 540.000 TL) üzerinden sözleşme yapıldığını varsayalım. Avukat, o yıl şirket adına her biri ortalama 45.000 TL değerinde 15 adet dava takip etmişse, tarife uyarınca hak edilen toplam tutar 675.000 TL olacaktır. Bu durumda avukatın aradaki 135.000 TL’lik farkı talep etme hakkı mevcuttur.

Sözleşmede açıkça belirtilmedikçe, şu işlemler zorunlu hizmet kapsamı dışındadır ve ek ücrete tabidir:

• İcra takip işlemleri,
• Yargıtay, Danıştay, Bölge İdare ve Bölge Adliye Mahkemeleri’ndeki duruşmalı işler,
• Sözleşme kapsamı dışında kalan diğer özel hukuki işlemler.

Anonim Şirketlerde Avukat Bulundurmanın Stratejik Faydaları

Ticari hayattaki karmaşık düzenlemeler, şirketlerin birçok kurala aynı anda uyum sağlamasını gerektirir. Düzenli bir sözleşmeli avukatla çalışmak işlem güvenliği sağlar. Hukuki işlemler için sabit bir ücretle hizmet almak, şirketler için daha az maliyetlidir. En önemli faydası ise; önleyici hukuk hizmetinin, telafi edici hukuk hizmetinden çok daha ucuz olmasıdır.

Önleyici Hukuk ve Risk Yönetimi

Anonim şirketlerde avukat bulundurma zorunluluğunun getirilmesindeki asıl amacı, şirketin olası hukuki risklerini önceden engellemektir. Önleyici hukuk, bir uyuşmazlık çıkmadan riskleri öngörüp gerekli tedbirleri almaktır. Bir sözleşme imzalanmadan önce veya genel kurul toplantılarında avukat bulundurulması, ileride yaşanacak ihtilafların önüne geçer.

KVKK, MASAK ve Yasal Uyum Süreçleri

Şirketler sadece Ticaret Kanunu’na değil; KVKK (Kişisel Verilerin Korunması Kanunu), MASAK mevzuatı ve İş Kanunu gibi çok sayıda karmaşık düzenlemeye tabidir. Sözleşmeli avukat, bu uyum süreçlerini yöneterek şirketi ağır yaptırımlardan korur.

Sonuç

Sermayesi 1.250.000,00 TL ve üzeri olan anonim şirketlerin avukat bulundurma zorunluluğu mevcuttur. Bu şirketlerin bir avukat istihdam etmeleri veya sözleşmeli olarak bir avukattan destek almaları gerekmektedir. Bu yükümlülüğe uymayan şirketler için ciddi idari para cezaları öngörülmüştür.

Nitekim, hızla değişen hukuk kuralları karşısında uzman destek almak reel bir seçimdir. Önleyici hukuk hizmeti, telafi edici hukuk hizmetinden daha ucuzdur. Daha fazla bilgi almak için “Online Hukuk Hizmeti” sayfamızdan iletişim kurabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular