Tasarım Nedir, Özel Tasarlanan Ürünler Nasıl Korunur?

Tasarım, bir ürün üzerindeki görsel değişiklikleri ifade etmektedir. Örneğin, yeni tasarlanmış bir elbise, oturma grubu veya ev eşyaları örnek gösterebilir. Diğer işletmelerde olmayan, yeni ve ayırt edici ürünleri ifade etmektedir. 

Tasarım, marka gibi bir sınai hak olup, ürünleri koruma altına almak için Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT)’e tescil başvurusunda bulunarak koruma altına alınmaktadır. 

Bu içerikte yeni ve ayırt edici ürünlerinizi koruma altına alma yolu hakkında bilgi verilecektir. Marka vekili avukatlardan uzman destek almak için bizlere ulaşabilirsiniz. 

Tasarım Nedir? 

Tasarım,  6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) m.55; bir ürünün tamamı veya bir parçasındaki yenilikçi ve yaratıcı görsel değişiklikler olarak tanımlanmıştır. Genel olarak bir ürünün tasarım ürünü olduğunu söyleyebilmemiz için:

• Bir Ürünün Tamamında ve Bir Kısmında Değişiklik: Fiziken olan bir mal üzerinde görsel olarak fark edilen değişiklik olması gerekir. Bilgisayar programları gibi ürünlerde bu hak mümkün değildir.
• Görünür Olması: Ürün üzerinde meydana gelen değişiklik gözle görülebilir olması gerekir. İç mekanizmalarda yapılan değişiklik sayılmamaktadır.
• Yeni Olması: Sadece Türkiye’de değil, tüm dünyada yeni bir görsel değişiklik olması gerekir.
• Yaratıcı: Estetik değeri taşıyan bir değişiklik olması gerekir. Her görsel değişiklik bu kapsamda değerlendirilmemektedir. 

Marka, Patent ve Tasarım Farkları Nelerdir?

Tasarım, uygulamada patent ve marka gibi haklarla karıştırılmaktadır. Patent, sanayide uygulanabilir, buluşları kapsamaktadır. Örneğin, daha fazla emiş gücü sağlayan bir dikey süpürge motoru buna örnek gösterilebilir. Marka ise isim veya logoları gibi işaretleri koruma altına alır. Ancak, tasarım için mutlaka bir ürün üzerinde görsel değişiklik olması gerekir. Her biri farklı sınai haklar olup, farklı unsurları korumaktadır. İsim hakkının nasıl alınacağı hakkında detaylı bilgiyi “İsim Hakkı Nasıl Alınır?” adlı makalemizden öğrenebilirsiniz. 

Tasarım Tescili Nedir ve Neden Önemlidir?

Tasarım tescili, ürün üzerindeki hakların resmileştirilmesidir. Bir mülkiyet edinme işlemidir. Marka tescilinde olduğu gibi TÜRKPATENT’e yapılmaktadır. Ürünün görselleriyle veya çizimleriyle birlikte sicile kaydedilmektedir. 

Tescil almanın sağladığı haklar ise şunlardır:

• Mülkiyet ve Münhasır Haklar: Ürün üzerindeki görsel haklar kanunen size tescillenir.
• Kopyalamayı Engelleme: Tasarım fikirlerinizin izinsiz kullanılmasını veya taklit edilmesini önler.
• Ticari Kazanç ve Lisanslama: Tasarımlarınızı bedel karşılığı devrederek gelir elde edebilirsiniz.
• Rekabet Avantajı: Rakiplerinizin tasarımınızı kullanarak haksız kazanç elde etmesini engeller.

Tasarım Tescil Başvurusu Nasıl Yapılır? 6 Adımda Süreç Yönetimi

Tasarım tescili belirli prosedürlerin işlemesiyle yapılmaktadır. Marka avukatıyla süreci yönetmek için bizlere ulaşabilirsiniz. 

1. Adım: Tasarım Yenilik Araştırması ve Ön Analiz

Tescil sürecinin en kritik adımı, tasarımın özgünlüğünün teyit edilmesidir. Bir tasarımın tescil edilebilmesi için sadece Türkiye’de değil, dünya genelinde yeni olması gerekir. Uzmanlarımız, uluslararası veri tabanlarında detaylı bir tarama yaparak başvurunuzun başarı şansını analiz eder.

2.Adım: Başvuru Dosyasının Hazırlanması ve Gönderim

Tasarımı en iyi şekilde ifade eden görseller (fotoğraf veya teknik çizimler) hazırlanır. Görsellerin 8×8, 8×16 veya 16×16 cm gibi TÜRKPATENT standartlarında olması, sürecin hızlı ilerlemesi için tavsiye edilir. Locarno Sınıflandırması’na göre doğru kategorizasyon yapıldıktan sonra EPATS sistemi üzerinden resmi başvuru gerçekleştirilir.

3. Adım: TÜRKPATENT Şekli İnceleme Aşaması

Başvuru evraklarının mevzuata uygunluğu incelenir. Dosyada herhangi bir teknik eksiklik tespit edilirse, giderilmesi için 2 aylık yasal süre tanınır. Bu sürede tamamlanmayan başvurular geçersiz sayılacağından, profesyonel vekil desteği burada hayati önem taşır.

4. Adım: Esas İnceleme ve SMK m.64 Kriterleri

TÜRKPATENT, tasarımın yenilik kriterini ve kanuni şartları (SMK m.64) detaylıca inceler. Bu aşamada şu hususlar denetlenir:

• Tasarımın kamu düzenine veya genel ahlaka aykırı olup olmadığı,
• Gerçek bir ürün veya ürün parçası varlığı,
• Paris Sözleşmesi kapsamında korunan özel işaretlerin kullanımı.

5. Adım: Tescil Kararı ve İlan Süreci

Esas incelemeyi başarıyla geçen tasarımlar için tescil kararı verilir ve bültende yayımlanır. Yayım tarihinden itibaren 3 ay boyunca üçüncü kişilerin itiraz hakkı bulunur. Eğer herhangi bir hak ihlali iddiası gelmezse süreç son aşamaya geçer.

6. Adım: Tasarım Tescil Belgesinin Alınması

İtiraz süresinin sorunsuz tamamlanmasıyla birlikte tasarım tescil belgesi düzenlenir. Bu belge ile tasarımınız başvuru tarihinden itibaren koruma altına alınmış olur ve artık elinizde taklitlere karşı kullanabileceğiniz güçlü bir hukuki kanıt bulunur.

Tasarımların Koruma Süreci ve Yenilenmesi

Tasarımlar başvuru tarihinden itibaren 5 yıl süreyle koruma altına almaktadır. Her 5 yılda bir yenilenerek en fazla 25 yıl boyunca koruma altına alınması mümkündür. Markalarda olduğu gibi süresiz bir münhasır hak sağlamamaktadır. 

Tasarım Tescil Başvurusu İçin Gerekli Evraklar Nelerdir?

Tasarım tescil başvurusu için gerekli evraklar şunlardır:

• Başvuru Sahibi Bilgileri: Tescil işlemini kendi adına başlatacak olan gerçek veya tüzel kişiye ait kimlik ve iletişim bilgileri.
• Tasarım Görselleri: Ürünün özelliklerini net bir şekilde yansıtan, boyutları tasarımın niteliğine göre 8×8, 8×16, 16×8 veya 16×16 cm olarak hazırlanan görsel materyaller.
• Tasarımcı Bilgileri: Tasarımı gerçekleştiren kişi veya grubun isim ve soyisim listesi.
• Hak Sahipliği Beyanı: Eğer tasarımı yapan kişi ile başvuruyu yapan kişi/kurum farklıysa, tasarım hakkının ne şekilde (devir, sözleşme vb.) elde edildiğine dair açıklama.
• Yayın Erteleme Talebi: Tasarımın kamuya ilan edilmesinin ileri bir tarihe atılması isteniyorsa buna dair resmi talep.
• Vekalet Bilgileri: Başvurunun bir marka/patent vekili aracılığıyla yürütülmesi durumunda vekile ait yetki belgeleri.

Tasarım Hakkına Tecavüz

Tasarım hakkına tecavüz, bir işlemeye ait özel ürünün izinsiz olarak kopyalanması, satışa sunulması ve her türlü ticari amaçla olarak kullanılmasıdır. Bu durumda hak sahibinin maddi ve manevi tazminat talep hakkı doğmaktadır. Konu hakkında detaylı bilgi için ………………………

Sonuç

Tasarım, bir işletmeyi rekabette öne çıkaran ayırt edici ve görsel farklılıkları olan ürünleri ifade etmektedir. Bu ürünleri koruma altına almanın yolu TÜRKPATENT nezdinde tescillemektir. Marka vekili avukatlarla tasarım ürünlerinizi korumak için bizlere ulaşabilirsiniz. 

Sıkça Sorulan Sorular