Anonim Şirket Esas Sözleşmesi

Anonim şirket esas sözleşmesi, diğer adıyla ana sözleşme, hazırlanması zorunlu olan kuruluş belgesidir. Esas sözleşmede yer alması zorunlu asgari unsurlar Türk Ticaret Kanunu (TTK) m.339 hükmünde belirtilmiştir.

Esas sözleşmeye, asgari unsurlar haricinde, şirket kurucuların tarafından ihtiyari olarak hükümler konulması mümkündür. Ancak, şirket ana sözleşmesine istenilen her hüküm konulamamaktadır. İhtiyari olarak esas sözleşmede konulacak hükümler:

• TTK’da kapsamında açıkça belirtilmesi,
• TTK haricindeki kanunlarda yer alan tamamlayıcı hükümler olması gerekmektedir.

Bu içeriğimizde şirket kuruluş aşamasında vermiş olduğumuz hizmetler kapsamında bir esas sözleşmenin baştan sona nasıl hazırlanması gerektiği yönünde bilgilere yer verilmiştir. Ancak, her şirketin kendine has dinamik ve kuruluş amacı vardır. Bu sebeple anonim şirket esas sözleşmesi hazırlanmadan önce SPL lisanslı ve ticaret hukuku avukatlarımızdan uzman destek alabilirsiniz.

Sizin için faydalı olması dileğiyle.

Anonim Şirketlerde Esas Sözleşmesi Nedir? Neden Hazırlanır?

Şirket esas sözleşmesi; genel kurul ve yönetim kurulunun işleyişini, pay sahipleriyle olan karşılıklı hak ve yükümlülükleri, bir anonim şirketin nasıl işleyişini düzenleyen bir sözleşmedir. Şirket ana sözleşme anonim şirketin anayasasıdır. Şirketle alakalı hak ve yükümlülükler esas sözleşmeyle belirlenir.

Anonim Şirket Esas Sözleşmesinde Şekil Şartı Var Mıdır?

Şirket ana sözleşmesi sıkı şekil şartına tabidir;

• Yazılı olarak yapılması,
• Tüm kurucular tarafından imzalanması,
• İmzalanan sözleşmenin noter aracılığıyla onaylanması veya ticaret sicil müdürlüğü huzurunda atılması gerekmektedir.

Anonim Şirket Esas Sözleşmesinde Bulunması Gereken Zorunlu Unsurlar Nelerdir?

Bir anonim şirket esas sözleşmesinde bulunması gereken zorunlu hususlar TTK m.339 hükmünde düzenlenmiştir. Söz konusu hüküm uyarınca aşağıdaki hususların asgari olarak esas sözleşmede yer verilmesi zorunludur:

• Şirket ticaret unvanı ve şirket merkezinin adresi,
• Esaslı unsurları belirlenmiş ve tanımlanmış olan işletme konusu,
• Her payın karşılık gelen itibari değeri (Örneğin, bir payın değeri 10 TL olarak belirlenmiş olması)
• Pay bedellerinin nasıl ödeneceği,
• Pay senetlerinin nama veya hamiline yazılı olacağı,
• İmtiyazlı paylar varsa bunlara ilişkin bilgiler,
• Pay devrine ilişkin sınırlamalar,
• Nakit dışında sermaye olarak konulacak mal varlıkların değerleri ve buna karşılık gelen pay miktarları,
• Kurucular, yönetim kurulu üyeleri veya başka bir kimselere şirket karından sağlanacak menfaatler,
• Yönetim kurulu üye sayıları ile imzaya yetkili kişiler,
• Genel kurul toplantıya çağrı usulü ve oy hakları,
• Şirketin süresi belirli bir süreyle sınırlandırılmışsa, bu süre,
• Şirket ilanlarının nasıl yapılacağı,
• Pay sahiplerinin taahhüt ettiği sermaye paylarının türleri ve miktarları,
• Vergilendirme açısından bir hesap döneminin nasıl belirlendiği.

Halka açık anonim şirketler için Sermaye Piyasası Kanunu (SPK) m.19/5 hükmü esas sözleşmede yer alması gereken zorunlu unsuru düzenlemiştir;

“ Halka açık ortaklıklar tarafından bağış yapılabilmesi veya pay sahibi dışındaki kişilere kârdan pay dağıtılabilmesi için esas sözleşmede hüküm bulunması şarttır.”

Söz konusu hüküm uyarınca, halka açık anonim şirketlerin bağış yapabilmesi veya pay sahipleri dışındaki kişilere kar payı dağıtabilmesi için, esas sözleşmede hüküm bulunması zorunludur.

Şirket Esas Sözleşmesine İsteğe Bağlı Konulabilecek Kayıtlar

Şirket kurucuları, esas sözleşmeye konulacak hükümler konusunda tamamen serbest değillerdir. TTK m.340 hükmü, şirket ana sözleşmeye konulacak hükümlerde sınırlama getirmiştir. Şirket kurucuları tarafından ancak TTK’da belirtilen veya TTK haricindeki kanunlarda yer alan tamamlayıcı hükümler uyarınca ihtiyari madde ekleyebilirler. Bu kapsamda bir anonim şirket esas sözleşmesine eklenebilecek hükümler kapsamında şirket avukatı olarak bize ulaşabilirsiniz

TTK kapsamında anonim şirket esas sözleşmesine eklenebilecek ihtiyari maddelere örnek olarak:

• Yönetim kurulunda temsil edilmeye ilişkin imtiyazlı paylar (TTK m.360),
• Yönetim kurulu üye olma şartları (TTK m.363),
• Yönetim kurulunun imza yetkisinin tek imza olarak belirlenmesi (TTK m.367),
• Yönetim kurulu toplantı ve karar nisaplarının ağırlaştırılması (TTK m.390),
• Genel kurul toplantılarının şirket merkezinin dışında bir yerde yapılması (TTK m.409),
• Genel kurul toplantı ve karar nisapları (TTK m.418).

Anonim Şirket Esas Sözleşmesine Konulamayacak Hükümler

TTK’ya, sermayenin korunma ilkesine veya pay sahibinin vazgeçilemez nitelikteki haklarını ihlal eden anonim şirket esas sözleşmesi hükümleri geçersizdir. Ancak, esas sözleşmede yer alan bir hükmün geçersiz olması, sadece ü hükmün uygulanması açısından geçerlidir. Bir bütün olarak esas sözleşmenin geçersizliğinden bahsedilme imkanı yoktur.

Esas sözleşmede düzenlenemeyecek hükümlere örnek olarak;

• Şirket kurucularına, şirketin kuruluş esnasında harcadıkları emeğe karşılık para ve bedelsiz pay senedi vermek gibi sermayeyi azaltacak hükümler (TTK m.348),
• Pay sahibinin genel kurula temsilci aracılığıyla katılma hakkını engelleyen hükümler ( TTK m.425),
• Pay sahibinin bilgi ve inceleme hakkını kısıtlayan veya sınırlandıran hükümler ( TTK m.437).

Anonim Şirket Esas Sözleşmesi Hazırlanırken Dikkat Edilmesi Gerekenler

Esas sözleşme bir anonim şirketin anayasası niteliğinde olup, şirketin temel işleyişi ve ortaklar arasındaki ilişkiyi düzenlemektedir. Bu sebeple, kanunun izin verdiği ölçüde, her hususun detaylı ve hak ve yükümlülüklerin net olarak belirlenmesi gerekmektedir. Nitekim, esas sözleşme değişikliği, sıkı şekil şartına tabi olup, uzun bir süreçtir.

Şirketin kar dağıtım şartları, yönetim kurulunun işleyişi, genel kurul toplantı ve karar usulleri, pay sahiplerinin hakları gibi temel konuların şirketin has ve dinamiklerine göre hazırlanması gerekmektedir.

Hukuk büromuzca SPL lisanslı ve bu alanda uzun yıllardır faaliyet gösteren ticaret hukuku avukatları tarafından hizmet verilmekte olup, firmanızın ihtiyaçlarına uygun esas sözleşme düzenlemesi yapılmaktadır.

Anonim Şirket Esas Sözleşmenin Tescil ve İlanı

Şirket ana sözleşmesinin noter tarafından onaylanması veya ticaret sicil müdürlüğü huzurunda imzalanması akabinde 30 gün içerisinde tescil ve ilan edilmesi gerekmektedir. Bu 30 günlük süre zarfında şirket kurucuların, potansiyel vergi numara alınması gibi kuruluş işlemlerini tamamlaması gerekmektedir. Konu hakkında detaylı bilgi için “Anonim Şirket Nasıl Kurulur?” adlı makalemizi inceleyebilirsiniz.

Anonim Şirket Esas Sözleşmesi Örneği

Aşağıda paylaşmış olduğumuz anonim şirket esas sözleşmesi örneği, her şirket için bulunması gereken zorunlu unsurları bulundurmakla birlikte, her şirket için ayrı hazırlanması gerekmektedir. Faaliyet gösterilen sektör, pay sahiplerine tanınan haklar, şirketin işleyişi gibi unsurlar esas sözleşmelerle farklılıklar arz etmektedir.

Başlangıçta iyi hazırlanmamış bir ana sözleşme, değişiklik sebebiyle emek ve zaman kaybı ile ciddi hukuki ihtilaflara konu olması mümkündür.

Sonuç

Anonim şirket esas sözleşmesi, bir kuruluş evrakından daha öte bir şirketin anayasası niteliğindedir. Şirketin iç ve dış ilişkileri, nasıl yönetileceği, ortakların hak ve yükümlülükleri şirket ana sözleşmeyle belirlenmektedir.

Anonim şirket esas sözleşmesinin iyi hazırlanmamış olması birçok hukuki itilafları beraberinde getirmektedir. Nitekim, olası bir hukuki uyuşmazlığın önceden esas sözleşmede belirlenmiş olması, olayın yargı boyutuna varmadan çözümlenmesine yardımcı olacaktır.

Esas sözleşme değişikliği sıkı şekil şartına ve ağır genel kurul toplantı ve karar nisaplarına bağlanmıştır. Bu sebeple şirket kuruluş esnasında alanında uzman bir şirket avukatından destek alınması gerekmektedir.

Hukuki danışmanlık almadan hazırlanan veya eksik kalan bir A.Ş. esas sözleşmesi, ilerleyen dönemlerde maliyetli davalara, ortaklar arası krizlere ve hatta şirketin feshine dahi yol açabilir. Bu nedenle, şirketinizin temellerini atarken veya mevcut sözleşmenizi güncellerken profesyonel hukuki desteği esirgemeyin.

Sk hukuk bürosu olarak, SPL lisanslı, marka vekili ve uzun yıllardır ticaret hukuku alanında faaliyet gösteren avukatlar tarafından hizmet verilmektedir. Şirketin kuruluş aşamasından tasfiyesine kadar olan süreçte güvene dayalı hukuki hizmet sunulmaktadır.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)