Limited Şirkette Yönetim ve Temsil: Müdürlerin Atanması, Yetkileri ve Azli

Limited şirketlerde yönetim ve temsil yetkisi, esas sözleşmeyle veya genel kurul kararıyla atanan müdür veya müdürler kurula aittir. Limited şirketler, müdürler aracılığıyla irade beyanında bulunur ve hukuki işlemler yaparlar.

Limited şirket ortakları arasında bir veya birden fazla kişi müdür olarak atanabileceği gibi, ortak olmayan dışarıdan üçüncü kişilerin de atanması mümkündür. Ancak, dışarıdan atanan müdür olması halinde, bir ortağın atanması gerekir. Bununla birlikte müdürler arasında yetki paylaşımı sınırlandırılması ve çift imza (müşterek temsil) kuralının getirilmesi mümkündür.

Bu içerikte; limited şirket müdürünün nasıl atanacağı, müdürlerin görev ve yetkileri ile azli konusunda detaylı bilgi verilecektir.

Limited Şirket Müdürleri Hakkında Hızlı Özet

• Yönetim ve Temsil Yetkisi: Limite şirket müdür veya müdürlerine aittir.

• Atama ve Karar Nisabı: Esas sözleşmeyle veya genel kurul kararıyla atanır. Müdür atanması için genel kurulda karar nisabı,  aksi şirket sözleşmesinde öngörülmemişse toplantıda temsil edilen oyların salt çoğunluğudur.

• Tescil ve İlanın Etkisi: Müdür atanmasının geçerli olabilmesi için ticaret siciline tescil ve ilana gerek yoktur. Ancak, tescilin açıklayıcı niteliği vardır. Üçüncü kişilere karşı iyiniyet iddiasını ortadan kaldırır.

• Temsil Türleri ve Sınırlandırma: Müdürlerin temsil yetkisi münferit (tek imza) veya müşterek (çift imza) olarak kurgulanabilir. Temsil yetkisinin miktar veya konu bakımından sınırlandırılması dürüst üçüncü kişilere karşı kural olarak geçersizdir; ancak tescil ve ilan edilmiş resmi bir İç Yönerge bulunması halinde bu sınırlamalar geçerlilik kazanır.

• Görevden Azli: Şirket müdürleri, şirket sözleşmesinde aksi öngörülmemişse genel kurulun alacağı salt çoğunluk kararıyla her zaman görevden alınabilir. Müdürlerin şirket oy çoğunluğunu elinde bulundurması ve genel kurulda azledilememesi halinde, haklı sebeplerin varlığı halinde mahkemeden azil ve geçici kayyım atanması talep edilebilir.

Şirketinizde müdür atama kararları, temsil yetkisinin sınırlandırılması, çift imza uyuşmazlıkları veya görevden ayrılmayan müdürün azli süreçlerinde hukuki risk tespiti ve danışmanlık almak için sorularınızı büromuza iletebilirsiniz.

Limited Şirketlerde Yönetim ve Temsil Yetkisi Kimlere Aittir? (TTK m. 623)

"Limited şirkette yönetim ve temsil yetkisi, şirket sözleşmesi veya genel kurul kararıyla seçilen müdür veya müdürler kuruluna aittir. Kanun gereğince şirketi sevk ve idare etme yetkisi tüzel kişiliğe değil, organ sıfatını haiz müdürlere bırakılmıştır."

TTK m.623 uyarınca şirket yönetim ve temsili esas sözleşmeyle belirleneceği ifade edilmiştir. Şirket kurulurken esas sözleşmede kimin müdür olduğunun da belirlenmesi gerekir.

Limited Şirket Müdürü Ortak Olmak Zorunda mı? / Limited Şirket Dışarıdan Müdür Atanması

Limited şirket müdürü ortak olmak zorunda değildir. Şirkette payı bulunmayan dışarıdan profesyonel üçüncü kişiler de genel kurul kararıyla şirket müdürü olarak atanması mümkündür. Ancak, TTK m.623/1 uyarınca, ortak olmayan bir şirket müdürün atanması halinde, en az bir ortağın da müdürler kurulunda bulunması gerekir. Sadece üçüncü kişilerden oluşan bir müdürler kurulu kurulamaz.

Birden Fazla Müdür Bulunması Halinde Müdürler Kurulu ve Başkan Seçimi (TTK m. 624)

Birden fazla şirket müdürünün atanması halinde “müdürler kurulu” oluşturulması gerekir. TTK m.624/1 uyarınca genel kurul, müdürler kuruluna bir müdür kurulu başkanı atamaktadır.

Dikkat edilmesi gereken husus, dışarıdan atanan müdür başkan olamaz. Müdürler kurulu başkanının mutlaka şirket ortağı olan bir müdür olması şarttır.

Müdürler Kurulu Başkanı; kurul toplantılarını organize etmek, genel kurulu toplantıya çağırmak ve organın düzenli çalışmasını sağlamakla yükümlüdür.

Limited Şirkette Müdür Atanması, Karar Nisabı ve Tescil Süreci

"Limited şirket kuruluş aşamasında yönetim ve temsil yetkisi kime ait olacağı belirlenir. Şirket kuruluşundan sonra limited şirket müdür ataması, genel kurulun devredilemez yetkileri arasında yer alır. Genel kurulda müdür atama kararı toplantıda temsil edilen oyların salt çoğunluğu ile alınır. Atanan müdür, ticaret siciline tescil ve ilan ettirilerek üçüncü kişilere duyurulur."

Müdür Seçimi Karar Nisabı ve Genel Kurul Kararı

Ortak veya dışarıdan müdür atama kararları TTK m. 616/1-b uyarınca genel kurulda alınmalıdır.  TTK m.620 uyarınca genel kurulda toplantıda temsil edilen oyların salt çoğunluğu ile alınır. Genel kurul toplantı usulleri, çağrı şartları ve nisap detayları için limited şirket genel kurul kararları ve karar nisapları rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Limited Şirket Müdür Atama Kararı Tescili ve Tescil Edilmemesinin Etkisi

Müdür ataması genel kurul kararıyla birlikte şirket içi ilişkide anında geçerlilik kazanır; tescil ve ilan ise kurucu değil açıklayıcı nitelikte olup kararın dürüst üçüncü kişilere, bankalara ve resmi kurumlara karşı ileri sürülebilmesi için zorunludur.

Tescil ve ilan yapılmadığı sürece, yeni müdürün temsil yetkisi dürüst üçüncü kişilere karşı ileri sürülemez. Bankalar tescil edilmemiş müdürün imzaladığı evrakı kabul etmez.

Yeni şirket müdürü tescil edilmediği takdirde eski müdür resmiyette yetkilisi sıfatı devam eder ve kamu borçlarından sorumluluğu devam eder. Bu risklerin detayları için limited şirket müdürlerinin sorumluluğu rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Limited şirket müdürünün tescil edilmemesinin diğer bir riski, eski müdürün şirket adına hukuki işlemler yapmasıdır. İyi niyetli üçüncü kişiler tarafından ticaret sicilinde müdür olarak gözüken kişilerle yapmış olduğu işlemler şirketi bağlamaktadır.

Limited Şirkete Dışarıdan Müdür Ataması Karar Örneği

Limited Şirket Müdürünün Görev ve Yetkileri

"Limited şirket müdürünün yetkileri, şirketin tüm ticari faaliyetleri ve borç altına sokan hukuki işlemleri kapsar. Şirket müdürlerin yetkileri tek başına veya çift imza olarak adlandırılan en az iki yöneticinin imzasına bağlı olarak kullanılması kararlaştırabilir. “

Devrilemez ve Vazgeçilemez Görevler

Limited şirketlerde bazı iş ve işlemler sadece şirket müdür veya müdürler kurulu tarafından yapılması mümkündür. Genel kurul tarafından veya genel kurulun başkaca belirleyeceği bir kişi veya kurum tarafından yapılması mümkün değildir. Bu görev ve yetkilere vazgeçilemez ve devredilemez görevler denilmektedir.

TTK m.625 hükmünde düzenlenmiş limited şirket müdürlerin vazgeçilmez ve devredilemez görevleri şunlardır:

·        Şirketin Üst Düzey Yönetimi: Şirketin stratejik hedeflerinin belirlenmesi, sevk ve idare edilmesi, gerekli yönetim talimatlarının verilmesi.

·        Yönetim Örgütünün Kurulması: Kanun ve şirket sözleşmesi çerçevesinde şirketin idari organizasyon şemasının ve yetki dağılımının oluşturulması.

·        Muhasebe ve Finansal Planlama: Şirket yönetiminin gerektirdiği muhasebe düzeninin, finansal denetim ve bütçe planlama sisteminin kurulması.

·        Alt Temsilcilerin Gözetimi: Şirket yönetiminin bir bölümü devredilmiş kişilerin (direktörler, ticari mümessiller) kanuna, sözleşmeye ve talimatlara uygun hareket edip etmediğinin denetlenmesi.

·        Risklerin Erken Teşhisi Komitesi: Küçük ölçekli limited şirketler hariç olmak üzere, şirketi varlığını tehlikeye düşürecek risklerin tespiti için komite kurulması.

·        Finansal Tablolar ve Faaliyet Raporu: Yıl sonu bilanço, gelir tablosu ve yıllık faaliyet raporlarının hazırlanması.

·        Genel Kurulun Çağrılması ve Kararların İnfazı: Genel kurul toplantılarının hazırlanması, çağrıların yapılması ve alınan genel kurul kararlarının uygulanması.

·        Borca Batıklık Bildirimi (İflas Bildirimi): Şirket borçlarının aktifleri aşması (borca batıklık) halinde durumun derhal mahkemeye bildirilmesi.

TTK m.625/2 uyarınca, esas sözleşmeyle müdürlerin bazı kararların alması ve uygulaması genel kurul onayına bağlanması mümkündür. Bu durumda genel kurul karar vermedikçe müdürler tarafından karar alınamamaktadır. Ancak, genel kurul onaylamış olsa dahi alınan karardan dolayı limited şirket müdürlerin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.

Münferit ve Müşterek Temsil (Limited Şirket Çift İmza Kuralı)

Genel kurulda limited şirket müdürlerin yetkilerini kullanması 2 şekilde belirlenebilir:

• Münferit Temsil (Tek İmza Yetkisi): Müdürün başka hiçbir yöneticinin veya ortağın onayına ve imzasına ihtiyaç duymaksızın tek başına atacağı imza ile şirketi tüm işlemlerde eksiksiz bağlayabilmesidir.

• Müşterek Temsil (Çift İmza / Birlikte İmza Kuralı): Şirketi borç altına sokan veya temsil eden hukuki işlemlerin geçerli olabilmesi için, kararlaştırılan en az iki müdürün veya temsilcinin evraka birlikte imza atmasını zorunlu kılan yönetim şeklidir. Tek başına atılan imza şirketi bağlamaz ve topallayan bir hukuki işlem oluşturur.

Temsil Yetkisinin Sınırlandırılması ve İç Yönerge (TTK m. 629)

TTK m. 629/1 uyarınca, temsil yetkisine sahip olanların şirkete ilişkin hukuki işlemleri yaparken atacakları imzalar şirketi bağlar. Temsil yetkisinin sınırlandırılması konusunda kanun çok sıkı kurallar koymuştur.

Temsil yetkisi dürüst üçüncü kişilere karşı sadece iki şekilde sınırlandırılabilir ve tescil edilebilir:

• Temsil yetkisinin sadece merkezin veya bir şubenin işlerine hasredilmesi,

• Temsil yetkisinin birlikte (çift imza ile) kullanılması.

Bunun dışındaki miktar veya konu sınırlandırmaları (örneğin "Müdür 500.000 TL üzerindeki çekleri imzalayamaz" veya "Müdür gayrimenkul satamaz") tescil edilse dahi iyiniyetli üçüncü kişilere karşı geçersizdir.

TTK m. 629/2 uyarınca, şirket müdürlerinin yetkilerinin kısıtlanması için yazılı sözleşme yapılması, yani bir İç Yönerge düzenlenmelidir. İç yönerge tescil ve ilan edildikten sonra, miktar aşımı yapılan işlemlerde dürüst olmayan veya durumu bilen üçüncü kişilere karşı sınırlandırma ihlali ileri sürülebilir.

Çift İmza ve Temsil Sınırlamalarının Üçüncü Kişilere Etkisi

Çift imza (müşterek temsil) kuralı ticaret siciline tescil ve ilan edildikten sonra kamuya açıklanmış sayılır. Bu nedenle üçüncü kişiler "Çift imza kuralından haberim yoktu" iddiasında bulunamazlar. Çift imza kuralı ihlal edilerek tek imza ile yapılan sözleşmeler, şirket tarafından sonradan onay verilmediği sürece şirket tüzel kişiliğini bağlamaz.

Şirketinizde tescil edilmemiş miktar sınırları veya ihlal edilen çift imza kuralları nedeniyle doğan yetkisiz temsil uyuşmazlıklarında hak kaybına uğramamak için hukuki inceleme yaptırabilirsiniz.

Limited Şirket Müdürünün Görevden Alınması (Azli) ve İstifası

"Limited şirket müdürleri şirket sözleşmesinde aksi öngörülmemişse genel kurul kararıyla her zaman görevden alınabilir. Haklı sebebin varlığına rağmen şirket müdürü genel kurulda şirket müdürü azledilmediği takdirde mahkeme aracılığıyla müdürün azledilmesi mümkündür."

Limited Şirket Müdürünün Azli Nasıl Yapılır? (TTK m. 630/1)

TTK m.630/1 uyarınca genel kurul tarafından limited şirket müdür veya müdürlerin her zaman görevden alınmaları veya temsil yetkisinin sınırlandırılması mümkündür. Karar, atama da olduğu gibi, toplantıda temsil edilen oyların salt çoğunluğuyla alınmaktadır.

TTK m.630/2’de limited şirket müdürünün görevden alınmasına haklı sebep oluşturabilecek hallere yer vermiştir:

• Müdürün özen ve sadakat borcunu ağır şekilde ihlal etmesi,

• Şirket parasını veya imkânlarını şahsi hesabına geçirmesi (güveni kötüye kullanma),

• Şirketle rekabet etmeme yasağını ihlal etmesi,

• Şirket yönetimini kilitlediği için genel kurulu toplantıya çağırmaması,

• Şirketi sevk ve idare etme yeteneğini fiilen kaybetmesi.

Haklı bir sebep olmaksızın görevden alınan müdürlerin genel kurul kararının iptali davası açabilir. Ayrıca TTK m.630/3 uyarınca limited şirket müdürü haksız görevden alınması sebebiyle tazminat talep etme hakkına sahiptir.

Müdürün Haklı Sebeple Azil Davası, İhtiyati Tedbir ve Kayyım Atanması (TTK m. 630/2)

Limited şirket müdürünün görevden azli için haklı gerekçelerin varlığına rağmen genel kurulda azli kararı verilmediği takdirde, mahkemeye müdürün azli için gerilmesi mümkündür. Mahkeme aracılığıyla limited şirketin azlini talep etme hakkı, genel kurul kararıyla sınırlandırılamaz veya kaldırılamaz.

Özellikle 2 ortaklı ve (%50 - %50) şeklinde pay dağılımı olan şirketlerde genel kurulun toplanamadığı veya azil kararı alamadığı durumlarda başvurulan kanun yoludur. Ayrıca, diğer müdürler tarafından da bu davanın açılması mümkündür.

TTK m.630/2 kapsamında limited şirket müdürünün azli için her pay sahibi mahkeme başvurma hakkına sahiptir. Dava, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki Asliye Ticaret Mahkemesinde açılmaktadır.

Davanın açılması için öncesinde bir genel kurul kararının varlığı gerekmemektedir. Genel kurul toplanmasa dahi doğrudan dava açılma imkanı vardır. Yargıtay 11. HD. 2013/11156 E., 2013/15964 K., 18.09.2013 tarihli kararında genel kurula başvurulmadan bu davanın açılabileceğini düzenlemiştir;

“"6102 Sayılı TTK'nın 630/2. maddesi gereğince şirket müdürünün temsil yetkisinin sınırlandırılması isteminde bulunulabilmesi için ortağın, ortaklar kurulundan talepte bulunma yolunun tüketilmiş olması zorunluluğu bulunmamaktadır.”

 Limited şirket müdürünün azli davasının şirkete yönetilmesi zorunlu değildir. Azli istenilen müdür ve müdürlere karşı yönetilmesi mümkündür. Yargıtay 11. HD. 2017/3474 E., 2019/2805 K. , 10.04.2019 tarihli kararında da doğrudan müdürlere karşı azil davasının açılabileceğini hükmetmiştir;

"Şirket müdürünün azli davalarında husumetin azli istenen müdüre yöneltilmesi gerekli ve yeterli olup, ayrıca limited şirketin dava edilmesi zorunlu değildir.”

Mahkemeden yargılama devam edene kadar, limited şirket müdürünün görevden alınmasını ve müdürlük görevi için kayyım atanması talep edilebilmektedir.

Müdürün İstifası ve Sicilden Terkin Zorunluluğu

Müdürlük görevinden istifa eden bir yöneticinin tek taraflı istifa beyanı şirkete ulaştığı anda hüküm doğurur. Ancak istifanın ticaret sicilinde tescil ve ilan ettirilmesi şarttır.

Şirket ortakları istifaya rağmen tescil işlemini yapmazsa, eski müdür Vergi Dairesi ve SGK nezdinde hâlen temsilci görüneceğinden şahsi e-haciz riskiyle karşılaşır. Bu durum, limited şirket müdürlerinin kamu borçlarından şahsi sorumluluğu kapsamında ciddi mağduriyetler doğurmaktadır. Bu durumda istifa eden müdürün Mahkemeye başvurarak temsilcilik sıfatının terkinini (silinmesini) dava etme hakkı vardır.

Sonuç

Limited şirketlerde müdür ataması, temsil yetkilerinin kısıtlanması, çift imza kuralının kurgulanması ve müdürün görevden azli gibi adımlar sıkı kanuni şekil şartlarına tabidir. Tescil usulsüzlükleri veya hatalı temsil kurguları nedeniyle gerek şirketin gerekse müdürlerin telafisi güç şahsi sorumluluk ve kamu borcu riskleriyle karşılaşmaması adına tüm süreçlerin uzman bir limited şirket avukatı rehberliğinde yürütülmesi hukuki güvenlik sağlar.