Haksız Rekabet Davaları

Haksız rekabet; rakipler arasında veya tedarik edenler ile müşteriler arasındaki ilişkiyi bozan; ticari hayatı olumsuz etkileyen eylemleri ifade etmektedir.

Türk Ticaret Kanunu (TTK) m. m. 54-63 arasında düzenlenmiş olup, ticari hayatı olumsuz etkileyecek aldatıcı ve dürüstlük kuralına aykırı davranışlar yasaklanmıştır. Ticari hayatta rakip işletmeler, alışveriş yapan tüketiciler ve tedarikçiler korunmak istenmiştir.

TTK kapsamında haksız rekabet içinde bulunan şahıslar hakkında hem tazminat hem de cezai sorumluluk öngörülmüştür. Bu makalede haksız rekabet hallerinin neler olduğu, başvurulacak hukuki yollar hakkında detaylı bilgi verilecektir.

Haksız Rekabet Nedir? TTK m. 54

TTK m.54/2 hükmü genel olarak haksız rekabet için bir tanımlama yapmıştır;

“Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır.”

Bu kapsamda bir uygulamanın haksız rekabet olduğundan bahsedebilmek için:

• Aldatıcı veya dürüstlük kuralına aykırı bir davranış veya uygulama olması,
• Rakipler veya rakipler arasında ile tedarik edenler arasındaki ilişkiyi etkilemeli,
• Davranış veya uygulamanın rekabeti bozması veya bozma tehlikesi yaşatması gerekir.

NOT: Kusur ve kasıt olarak davranışın yapılması aranmamaktadır. Sadece tazminat sorumluluğu için aranmaktadır.

2026 Yılında En Çok Karşılaşılan Haksız Rekabet Halleri Nelerdir?

TTK m.35 hükmünde haksız rekabet hallerinin neler olacağını örnekleme olarak belirtmiştir. Kanunda sayılan haller sınırlı sayıda değildir. 2026 itibariyle haksız rekabet halleri birçok değişik şekilde karşımıza çıkmaktadır; Trenyol buybox ihlali, kötü Google yorumları, instagram sayfa kopyamaları da rekabet bozan hallerdir.

1. Dürüstlük Kuralına Aykırı Reklamlar ve Satış Yöntemleri (TTK m. 55/1-a)

Bu başlık, günümüzde en çok ihlalin yaşandığı alandır. Kanun, rakipleri veya ürünlerini yanıltıcı ve gereksiz yere incitici açıklamalarla kötülemeyi (m. 55/1-a-1) açıkça yasaklamıştır.

• Sosyal Medya ve Karalama: Rakip marka hakkında “trol” hesaplar üzerinden yayılan sahte şikayetler veya influencer’lar aracılığıyla yapılan asılsız “deneyim” paylaşımları bu kapsamdadır.
• Yanıltıcı Unvan ve Payeler: Sahip olunmayan bir diplomanın, ödülün veya “yılın en iyisi” gibi sahte başarı belgelerinin kullanılması (m. 55/1-a-3) haksız rekabettir.
• Saldırgan Satış Yöntemleri: Müşterinin karar verme özgürlüğünü kısıtlayan, dijital platformlardaki aşırı agresif ve yanıltıcı “pop-up” reklamlar veya zorlayıcı pazarlama taktikleri (m. 55/1-a-8) dürüstlük kuralına aykırıdır.
• Maliyet Altı Satışlar: Bir firmanın, rakibini piyasadan silmek amacıyla ürünlerini sürekli olarak tedarik fiyatının altında satması ve bunu reklamlarında vurgulaması (m. 55/1-a-6) hukuka aykırılık teşkil eder.
• Yanıltıcı Karşılaştırmalar: Rakibini gereksiz yere kötüleyerek veya onun tanınmışlığından yararlanarak yapılan karşılaştırmalı reklamlar. Özellikle e-ticaret platformlarında algoritma oyunlarıyla öne geçme çabaları bu maddedir. Pazaryerlerinde sıkça yaşanan kutu kazanma rekabetindeki usulsüzlükler için Trendyol Buybox ihlali rehberimiz size yol gösterecektir.
• İltibas ve Karıştırılma Tehlikesi: Başkasının malları veya iş ürünleri ile karıştırılmaya yol açan önlemler almak (m. 55/1-a-4). Bu durum genellikle marka ve alan adı ihlalleriyle karşımıza çıkar.
  • • Örnek: Rakibinizin marka ismine çok benzer bir isim kullanarak tüketiciyi yanıltıyorsanız bu bir haksız rekabettir. Detaylı bilgi için marka hakkının ihlali yazımızı inceleyebilirsiniz.
    • Dijital İhlaller: Benzer şekilde, rakibinizin markasını içeren yanıltıcı alan adları kullanmak da bu kapsama girer. Konuyla ilgili alan adı ihlali makalemize göz atabilirsiniz.

2. Sözleşmeyi İhlale Yöneltme: İşçi ve Müşteri Ayartma (TTK m. 55/1-b)

Ticari hayatta sadakat esastır. Kanun, başkalarıyla sözleşme yapmış kişileri bu sözleşmeye aykırı davranmaya yöneltmeyi yasaklamıştır.

• Müşteri Ayartma: Müşterilerin halihazırdaki tedarikçileriyle olan sözleşmelerini feshetmeleri için onlara etik dışı menfaatler sunmak.
• İşçi ve Personel Ayartma: Özellikle teknoloji ve hizmet sektöründe, rakip firmanın kilit personeline, üretim ve iş sırlarını ifşa etmesi karşılığında fahiş teklifler sunarak transfer etmeye çalışmak (m. 55/1-b-3) 2026 yılında yargıya en çok taşınan konulardan biridir.

3. Başkasının İş Ürünlerinden Yetkisiz Yararlanma (TTK m. 55/1-c)

Bu madde, bir başkasının emeğiyle ortaya koyduğu çalışmaların “hazıra konulmasını” engeller.

• Teknik Çoğaltma ve Kopyalama: Bir başkasının web sitesi tasarımını, özgün yazılım kodlarını veya pazarlanmaya hazır teknik planlarını, hiçbir şahsi katkı sunmadan aynen kopyalayıp (cloning) kullanmak bu kapsamdadır. Tasarımlarınızın korunması hakkında daha fazla bilgi için tasarım hakkına tecavüz makalemizi okuyabilirsiniz.
• Emanete İhanet: Kendisine incelenmesi veya teklif verilmesi için bırakılan bir iş planı veya proje taslağından yetkisiz şekilde yararlanmak (m. 55/1-c-1) ağır bir haksız rekabet halidir.

4. Ticari Sırların İfşası ve İş Şartlarına Aykırılık (TTK m. 55/1-d, e, f)

Ticari başarının anahtarı olan gizli bilgilerin korunması, 2026 dijital ekonomisinde hayati önemdedir.

• Üretim ve İş Sırları: Gizlice ele geçirilen veya hukuka aykırı şekilde öğrenilen müşteri portföyleri, fiyat listeleri veya üretim tekniklerinin yayılması (m. 55/1-d).
• İş Şartlarına Uymama: Kanun veya sözleşmeyle belirlenmiş, rakiplerin de uymak zorunda olduğu çalışma şartlarına (mesai saatleri, asgari ücret standartları vb.) uymayarak maliyet avantajı sağlamak (m. 55/1-e).
• Haksız Genel İşlem Şartları: Özellikle dijital abonelik sözleşmelerinde, tüketicinin aleyhine, dürüstlük kuralına aykırı ve tek taraflı ağır şartlar içeren sözleşme formülleri kullanmak (m. 55/1-f).

Haksız Rekabete Karşı Açılabilecek Hukuk Davaları Nelerdir?

TTK m.56 hükmünde haksız rekabet sebebiyle ticari faaliyetleri veya itibarı zarar gören kişilerin açabileceği davalar düzenlemiştir.

1. Haksız Rekabetin Tespiti Davası

Bir fiilin haksız rekabet teşkil edip etmediğinin tespiti için açılan davadır. Bu davanın açılabilmesi için fiil veya davranışın gerçekleşmiş olması gerekmemektedir. Haksız fiil gerçekleşmeden önce, devam ederken veya sona erdiğinde açılabilir.

Tespit davasının açılması için kusur veya zarar şartı aranmamaktadır. Zarar görme tehlikesi yeterlidir.

2. Haksız Rekabetin Men’i (Önlenmesi) Davası

Haksız rekabet eylemleri devam ediyor veya tekrarlanma tehlikesi olduğunda bu davanın açılması gerekmektedir. Davanın açılması için kusur ve zarar şartı aranmamaktadır.

Önemli Not: Haksız rekabet teşkil eden eylem sona ermiş ve tekrarlanma ihtimali yoksa, bu davanın açılmaması gerekmektedir.

3. Haksız Rekabetin Ref’i (Maddi Durumun Ortadan Kaldırılması) Davası

Haksız rekabet eylemleri sonrasında ortaya çıkan zararların ortadan kaldırılması için açılan davadır. Taklit ürünlerin imhası, internetteki hukuka aykırı içeriklerin kaldırılması bu kapsamdadır.

4. Haksız Rekabete Dayalı Maddi ve Manevi Tazminat Davaları

Haksız rekabetin önlenmesi veya maddi durumun ortadan kaldırılmasına ek olarak maddi ve manevi tazminat talebinin de bulunulması mümkündür.

Tespit, önleme ve ref’i davalarında zarar ve kusur şartı aranmazken, maddi tazminat davası açılması için şu şartların varlığı gerekir:

• Haksız rekabet teşkil eden bir fiil olmalı,
• Kusurlu bir şekilde hareket edilmesi,
• Haksız rekabete uğrayan kişinin zarara uğraması,
• Zarar ile fiil arasında nedensellik bağı olması gerekmektedir.

TTK m.56/4 hükmünde maddi tazminat olarak, haksız rekabette bulunan kişinin elde ettiği menfaat olarak hükmedileceğini düzenlemiştir.

Haksız Rekabet Davalarını Kimler Açabilir? (Aktif Husumet Ehliyeti)

Haksız rekabet hükümleri sadece ticari hayatta rakipleri değil, müşteriler ve düzenli rekabet ortamı da korunmaktadır. Bu sebeple rakiplerin birbirine karşı, müşteri ve meslek grupların da dava hakkı vardır. Ancak, açacakları dava türlerinde farklılık bulunmamaktadır:

Doğrudan Zarar Gören Rakip Firmaların Dava Hakkı

Haksız rekabet eylemlerinden gören rakip firmalar birbirlerine maddi ve manevi tazminat dahil tüm davaları açma hakkı vardır. Ayrıca, ürünlerin imhası, gümrükteki mallara el koyma, yanlış ve yanltıcı beyanların düzeltilmesi talep edebilirler.

Tüketicilerin (Müşterilerin) Dava Hakkı

Menfaati zarar gören tüketiciler rekabetin tespiti, önlenmesi, maddi ve manevi tazminat davası açabilirler. Ancak, ürünlerin imhasını talep edemezdir.

Meslek Odaları, Ticaret Borsaları ve Ekonomik Birliklerin Dava Hakkı

Meslek odaların açacağı dava sadece tecavüzün tespiti, önlenmesi ve maddi durumun önlenmesiyle sınırlıdır. Maddi ve manevi tazminat ya da ürünlerin imhasını talep edemezler.

Haksız Rekabet Suçu ve Cezai Yaptırımlar (Ceza Davası)

TTK m.62 haksız rekabet suçu oluşturacak fiiller şu şekilde sıralanmıştır;

• 55 inci maddede yazılı haksız rekabet fiillerinden birini kasten işleyenler,
• Kendi icap ve tekliflerinin rakiplerininkine tercih edilmesi için kişisel durumu, ürünleri, iş ürünleri, ticari faaliyeti ve işleri hakkında kasten yanlış veya yanıltıcı bilgi verenler,
• Çalışanları, vekilleri veya diğer yardımcı kimseleri, çalıştıranın veya müvekkillerinin üretim veya ticaret sırlarını ele geçirmelerini sağlamak için aldatanlar,
• Çalıştıranlar veya müvekkillerden, işçilerinin veya çalışanlarının ya da vekillerinin, işlerini gördükleri sırada cezayı gerektiren bir haksız rekabet fiilini işlediklerini öğrenip de bu fiili önlemeyenler veya gerçeğe aykırı beyanları düzeltmeyenler,

Haksız rekabet suçu şikayete tabi bir suçtur. Hukuk davalarını açma hakkına haiz olan; rakipler, müşteriler ile meslek odalarının şikayeti üzerine cumhuriyet savcılıkları tarafından soruşturma başlatılmaktadır.

Haksız rekabet suçunun cezası iki yıla kadar hapis veya adli para cezası öngörülmüştür. TTK m.63 uyarınca, tüzel kişilik kapsamında suçun işlenmesi halinde güvenlik tedbirlerin uygulanacağı düzenlenmiştir.

Haksız Rekabet Davalarında Yetkili ve Görevli Mahkeme

Haksız rekabet davalarında görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemeleridir. Yetki mahkeme ise;

• Davalının yerleşim yeri,
• Haksız rekabetin işlendiği veya etkilerinin görüldüğü,
• Zarar görenin yerleşim yeri mahbesinin birinde açılabilir.

Haksız Rekabet Davalarında Zamanaşımı Süreleri

• Hukuk Davaları: TTK m.60 uyarınca haksız rekabetine karşı hukuk davalarına açmak için öngörülen zamanaşımı süresi fiilin öğrenildiği tarihten itibaren 1 yıl, fiilin gerçekleşme tarihinden itibaren 3 yıldır.
• Ceza Şikâyet Süresi: Haksız rekabet suçunun şikâyet süresi 6 ay olup, fiilin öğrenildiği tarihten itibaren başlamaktadır.

Haksız Rekabet Davalarında Ticari Arabuluculuk Şart Mı?

Uygulamada haksız rekabet eylemi halinde maddi ve manevi tazminat da talep edilmektedir. Bu durumda dava konusu belirli bir miktar parayı içermesi sebebiyle dava şartı zorunlu arabulucusuna başvurulması gerekmektedir. Ancak, sadece tespit, önleme veya maddi durumun ortadan kaldırılması davası açılması istenilmesi halinde arabuluculuk zorunlu değildir.

İhtiyati Tedbir Kararının Haksız Rekabet Davalarındaki Önemi

Haksız rekabetten kaynaklı dava açılmak istenilmesi halinde, dava açılmadan önce açılma esnasında ihtiyati tedbir talep edilmesi mümkündür. Yargılama esnasında mahkemeden şu taleplerle bulunulması mümkündür:

• Ürünlerin toplanması ve imhası,
• Kötüleyici reklam veya yayınların durdurulması,
• Kötü yorum veya şikayetlerin ortadan kaldırılması,
• Gümrükte bulunan mallara el konulması

Haksız rekabet davaları uzun sürebilir. Bu süreçte markanızın daha fazla zarar görmemesi için mahkemeden İhtiyati Tedbir talep edilmelidir. Tedbir kararı ile taklit ürünlerin toplatılmasına veya yanıltıcı web sitesine erişimin engellenmesine davanın başında karar verilebilir.

Ticari İtibarınızı Korumak İçin Avukat Desteği

Haksız rekabet dosyaları, teknik detaylar ve dijital delillerin (log kayıtları, ekran görüntüleri, noter tespitleri) profesyonelce yönetilmesini gerektirir. Hatalı açılan bir dava, rakiplerinize karşı elinizi zayıflatabilir.

Profesyonel bir hukuki destek, hem delillerin sağlıklı toplanmasını sağlar hem de davanın stratejik olarak en hızlı şekilde sonuçlanmasına yardımcı olur.

Sonuç

2026 yılında dijital mecraların gücü arttıkça haksız rekabet halleri de artmıştır. Trendyol buybox ihlali, bilerek ürünlere kötü yorumlar, bir başkasının ürün ve markasını kullanma gibi birçok rekabeti bozan davranışlar mevcuttur.

TTK kapsamında rekabeti bozan eylemlere karşı hem tazminat hem de cezai sorumluluk öngörmüştür. Ticari kazanç ve itibarı korumak için ihtiyati tedbir yoluyla hızlıca aksiyon almak ve yasal süreleri geçirmeden harekete geçmek kritik öneme sahiptir.

Sık Sorulan Sorular