Yatırımcı Tazmin Merkezi (YTM)

Yatırımcı tazmin merkezi (YTM), sermaye piyasalarında yatırımcıların korunması için kurulmuş olan kamu tüzel kişisidir. Yatırım kuruluşların sermaye piyasası faaliyetlerinde finansal sıkıntıya düşmesi halinde, yatırımcıların korunması amacıyla getirilmiş bir sistemdir.

Sermaye Piyasası Kurumu (SPK), YTM’nin idare ve temsil etmektedir. SPK, yatırım kuruluşların nakit ödeme veya sermaye piyasası aracının teslim edememesi veya kısa sürede yerine getirilmeyeceği anlaşılması halinde yatırımcı tazmini kararı alır. Yatırımcılar, bu karar üzerine YTM’ye başvuruda bulunmaktadır. 

Bu içeriğimizde YTM güvence bedeli, hangi hallerde ve nasıl başvuru yapılacağı gibi detaylı bilgi paylaşılacaktır.

Sizin için faydalı olması dileğiyle…

Yatırımcı Tazmin Merkezi (YTM) Nedir?

Yatırımcı Tazmin Merkezi (YTM), yatırımcıların korunması amacıyla getirilmiş bir sistemdir. Aracı kurumların nakit ödeme veya sermaye piyasası aracının teslimini yerine getirilmemesi halinde, yatırımcıların zararını giderme imkânı tanınmıştır.

Yatırımcı Tazmin Merkezi Ne İş Yapar?

YTM’nin temel görevi SPK’nın yatırım tazmin ve tedrici tasfiye kararlarını uygulamaktır.  YTM’nin çalışma usul ve esasları Yatırımcı Tazmin Merkezi Yönetmeliği’nde düzenlenmiştir.  

Genel olarak YTM’nin Faaliyet Alanı:

• Yatırım tazmin ve tedrici tasfiye kararlarına ilişkin gerekli işlemleri yürütmek
• Tazmin başvuru sürecinin yönetilmesi ve ödemelerin yapılması.
• Tazmin sistemi için gerekli kaynakların oluşturulması.
• Yatırımcılarda güvenin artmasını sağlama

YTM Güvencesi Nedir? 

YTM güvencesi, yatırımcıların, aracı kurumların nakit ödeme veya sermaye piyasası aracı teslim yükümlülüklerini yerine getirememesinden kaynaklanan zararlarını kapsamaktadır. 

YTM Tazmin Güvencesinin Kapsamı Dışında Kalan Durumlar:

Sermaye Piyasası Kanunu (SPKn) m.83/2,3 maddeleri uyarınca, aşağıdaki durumlar YTM güvencesi kapsamı dışındadır. 

• Piyasa fiyatlarındaki dalgalanmalar veya yatırım danışmanlığı hizmetleri nedeniyle oluşan zararlar.
• Bilgi suiistimali, piyasa dolandırıcılığı veya kara para aklama suçlarından kaynaklanan, ilgili alacaklarla sınırlı olmak üzere, tazmin talepleri,
• Tazmin talebine konu yatırım kuruluşu ile haksız kazanç elde etme amacı taşıyan işlemler.

YTM Tazmin Tutarı Ne Kadardır 2025?

SPKn m.84 kapsamında YTM tazmin tutarı her yıl ilan edilen yeniden değerleme katsayısı oranında belirlenmektedir. Cumhurbaşkanı tarafından toplam tazmin tutarı beş katına kadar artırma yetkisine sahiptir. 

2025 YTM tazmin tutarı 1.645.665​ TL’dir. Bu tutar, hesap sayısı, türü ve para birimine bakılmaksızın, bir yatırımcının aynı kuruluştan olan taleplerinin tümünü kapsamaktadır. 

Yatırımcı Tazmin Merkezi’ne Kimler Başvurabilir?

YTM’ye başvuru yapabilecek olan kişiler, nakit ödeme veya sermaye piyasası aracı teslimini yerine getiremeyen yatırım kuruluşlarından dolayı mağdur olan yatırımcılardır. 

Borsa manipülasyonu veya yatırım dolandırıcılığı gibi sebeplerden dolayı YTM’ye başvuru yapılamamaktadır. 

Ancak, SPKn m.84/4 uyarınca aşağıda yer alan belirli kişiler ve kurumlar tazminat başvurusunda bulunamazlar:

• Yatırımcıları tazmin kararı verilen yatırım kuruluşlarının yönetim kurulu üyeleri ve üst düzey yöneticileri,
• Üst düzel yöneticilerin eş ve ikinci dereceye kadar kan ve kayın hısımları
• Üst düzel yöneticilerin yüzde yirmi beş veya daha fazla paya sahip olduğu şirketler
• Şirket denetçileri ve mali müşavirler,
• Şirketin mali sıkıntıya düşmesine sebebiyet verenler veya bundan menfaat sağlayanlar

Yatırımcı Tazmin Merkezine Nasıl Başvurulur?

Yatırımcıların yatırım tazmin merkezine başvuru süreci şu şekilde işlemektedir:

1.Adım: SPK Tazmin Kararı

İlk olarak SPK tarafından ilgili yatırım kuruluşu hakkında tazmin kararı vermesi gerekmektedir. Tazmin kararı Kamuoyunu Aydınlatma Platformu (KAP)’ta ilan edilmektedir. 

2.Adım: YTM’ye Başvuru

KAP’ta tazmin kararından sonraki 1 yıl içerisinde başvurunun yapılması gerekmektedir. 1 yıl içerisinde başvuru yapılmaması halinde tazmin hakkı zamanaşımına uğramaktadır.

YTM’ye başvuru Yatırımcı  Tazmin Merkezi Tarafından Yatırımcılara  Yapılacak Ödemelere İlişkin Usul Ve  Esaslar Hakkında Yönetmelik uyarınca yazılı olarak yapılmalıdır. İadeli taahhütlü evrakla ve bizzat elden teslim yoluyla yapılması mümkündür. 

3.Adım: Tazmin Süreci

SPKn m.85 uyarınca YTM,yatırımcıların tazmin taleplerini 3 ay içerisinde yerine getirmesi gerekmektedir. Zorunlu hallerin varlığı halinde bu süre 3 ay daha uzatılabilmesi mümkündür.  

Yatırımcı Tazmin Merkezi’nde Zamanaşımı

SPK tarafında tazmin kararı KAP’ta ilan edilmesinden sonraki 1 yıl içerisinde YTM’ye başvurulması gerekmektedir. 

Yatırım hizmetleri ve faaliyetlerinden doğan her türlü emanet ve alacaklar, yatırımcının yaptığı en son talep, işlem veya yazılı talimat tarihinden başlayarak on yıl içinde talep ve tahsil edilmezse zamanaşımına uğramaktadır.

Aşağıdaki hallerde YTM’ye başvuru zamanaşımı süresi kesilmektedir:

• Yatırımcının en son talep, işlem veya yazılı talimatı,
• Hesaplara konulan bloke, haciz veya tedbir (şerh süresi kadar),
• Ergin olmayanlar için ergin olunduğu tarihten itibaren zamanaşımı süresi başlar,
• Yatırım kuruluşu personeli ile yapılan telefon veya kimlik tespiti içeren görüşme kayıtları,
• Hesap ekstresinin iadeli taahhütlü mektupla yatırımcıya tebliğ edilmesi

Sonuç

Yatırımcı tazmin merkezi, yatırımcılar için getirilmiş bir güvence sistemidir. Sermaye piyasalarında faaliyet gösteren yatırım kuruluşların nakit ödeme veya sermaye piyasası aracını teslim edememesi halinde tazmin kararı alınır.

Yatırımcıların tazmin talepleri, SPK’nın tazmin kararı almasıyla mümkündür. SPK’nın tazmin kararı KAP’ta ilanıyla birlikte 1 sene içerisinde YTM’ye başvurulması gerekmektedir. YTM’ye başvurular iadeli taahhütlü mektupla veya bizzat fiziki teslim yoluyla yapılmaktadır. 

Sıkça Sorulan Sorular