Telif Hakkı Nedir? Telif Hakkının Korunması

Telif hakkı, bir kişinin fikri emeği ve yaratıcılığı karşılığında çıkarmış olduğu her türlü eserler üzerindeki haklarıdır. 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK)  kapsamında eserler üzerine maddi ve manevi haklar tanınmıştır, bu haklara da telif hakkı denilmektedir.

Uygulamada telif hakkı, “© (copyright)” şeklinde ifadeyle gösterilir. Eserler meydana getirilmesiyle birlikte telif hakkı doğmaktadır. Ancak, hak iddia edilen eserin meydana getirildiğinin ispat edilmesi gerekir. Bunun için başvurulacak bazı hukuki yollar vardır.

Bu içerikte telif hakkının nasıl elde edileceği, hukuken güvence altına alma yolları hakkında detaylı bilgi verilecektir.

Bir Ürünün Telif Kapsamına Girmesi İçin Gereken Şartlar

Telif hakkından bahsedebilmek için FSEK kapsamında tanımlanan bir eserin olması gerekmektedir. Her yaratıcı fikir veya ürün hukuk düzeninde “eser” olarak kabul edilmez.

FSEK kapsamında bir eserden bahsedebilmek için şu şartların sağlanması gerekir:

• Fikri Bir Emek Sonucu Ortaya Çıkması: Yaratıcı bir fikrin sonucu ortaya çıkmalı.
• Eser Sahibinin Hususiyetini Taşıması: Hususiyet taşıması, yaratıcısının yaratıcı zekasını ve özgünlüğünü yansıtması ifade eder. 
• Şekillenmiş Olması: Sadece fikir aşamasında olanlar değil, ortaya çıkarılmış ürünler eser kabul edilir.
• FSEK Kapsamında Yer Alan Eser Olması: FSEK’te sınırlı sayıda belirtilen; ilim ve edebiyat (bilgisayar programları dahil), muzik, güzel sanat veya sinema alanlarında ortaya konulan bir ürün olmalıdır.

FSEK kapsamında eser sayılacak ürünlere örnek ve eser sahibinin tespiti hakkında detaylı bilgi için “FSEK Kapsamında Eser ve Eser Sahiplerinin Hakları” adlı makalemizi inceleyebilirsiniz.

Telif Hakkının Kapsamı Nelerdir?

Bir eser üzerinde telif hakları FSEK kapsamında maddi ve manevi haklar olarak ikiye ayrılmıştır. Her iki hakkında türleri, özellikleri ve aradı farklarını aşağıdaki tablodan inceleyebilirsiniz.

Telif Hakkı Nasıl Korunur: Telif Hakkının Tescili, Noter Beyanı ve Zaman Damgası

Teklif hakları bir eserin meydana getirilmesiyle birlikte kendiliğinden doğmaktadır. Ancak, eserin kimin tarafından meydana getirildiği bir ispat konusudur. Özellikle hukukumuzda en çok ihtilaf yaşayan konulardan biri de bir eserin kimin tarafından meydana getirildiğidir.

Eser sahibinin tespiti davası bu konu hakkında hukuki uyuşmazlıkları giderme açısından açılmaktadır. Konu hakkında detaylı bilgi için Eser Sahipliğinin Tespiti Davası adlı makalemizi inceleyebilirsiniz.

Telif haklarını koruma altına almak için başvurulacak bazı hukuki yollar vardır:

• Telif hakkının tescili,
• Noter beyanı,
• Zaman Damgası

Telif Hakkı Kayıt ve Tescili Nedir? Nasıl Yapılır?

Telif hakkının tescili, bir eserin kimin tarafından meydana getirildiğinin hukuken ortaya konulmasıdır. Kültür Turizm Bakanlığı’na bağlı Telif Hakları Genel Müdürlüğü nezdinde “İsteğe Bağlı Kayıt-Tescil” işlemi yapılmaktadır.

Telif hakkının tescili 2’ye ayrılmaktadır:

• Zorunlu Tescil: Fikir ve Sanat Eserlerinin Kayıt ve Tescili Hakkında Yönetmelik m.5’te belirtilen eser sahiplerinin başvurmak zorunda olduğu yöntemdir.  Sinema ve müzik eserlerinde filmlerin ilk tespitini gerçekleştiren film yapımcıları ile seslerin ilk tespitini gerçekleştiren fonogram yapımcıları zorunlu tescile başvurmalıdır.
• İhtiyari Tescil: Fikir ve Sanat Eserlerinin Kayıt ve Tescili Hakkında Yönetmelik m.7’de düzenlenmiş olup, zorunlu tescile tabi olmayan eserler için geçerlidir. Örneğin, bilimsel bir makale veya resim tablosunun tescilidir.

Telif hakkının tescili, eser üzerinde bir hak tesis etmez, sadece ispat kolaylığı sağlar. Telif hakkının tescili, genel olarak şu amaçlarla yapılmaktadır;

• Eser sahibinin ispat kolaylığı,
• Telif hakkı ihlalinin önüne geçilmesi,
• Mali hakların takip edilmesi

Telif hakkının tescili, FSEK m.13 kapsamında düzenlenmiş olup, Kültür ve Turizm Bakanlığı’na yapılacak başvuru ile yapılmaktadır. Başvuru sonrasında telif hakkı tescili belgesi tanzim edilmekte ve bu belgeyle eser sahipliğinin ispatı sağlanmaktadır.

Telif Hakları Genel Müdürlüğü Başvurusu

Telif hakkının tescili, FSEK m.13 kapsamında düzenlenmiş olup, Kültür ve Turizm Bakanlığı’na yapılacak başvuru ile yapılmaktadır. Başvuru sonrasında telif hakkı tescili belgesi tanzim edilmekte ve bu belgeyle eser sahipliğinin ispatı sağlanmaktadır.

Telif hakkının tescili başvuru süreci;

• Başvurunun yapılması,
• Başvuru ücretinin ödenmesi
• Taahhütnamenin sunulması olarak üç aşamadan oluşur.

Müzik ve sinema eserlerinde kayıt-tescil süreci iki aşamalı bir yapıya sahiptir:

• Meslek Birliği Onayı: Müzik eserleri için öncelikle MÜ-YAP, MESAM veya MSG gibi ilgili meslek birliklerinden dosya onayı alınmalıdır.
• Müdürlük Başvurusu: Meslek birliğinden geçen dosya ile birlikte İstanbul Telif Hakları ve Sinema Müdürlüğü’ne müracaat edilir.
• Başvurular: Ankara’da bulunan Telif Hakları Genel Müdürlüğü’ne şahsen veya posta yoluyla yapılması mümkündür. Online olarak da https://online.telifhaklari.gov.tr/ adresinden gerçekleştirilmektedir. Sisteme giriş yapıldıktan sonra, “isteğe bağlı tescil işlemleri” kısmında telif hakkının tescili işlemleri sağlanmaktadır.
• Telif hakkının tescilinde bilinmesi gereken diğer önemli huşular şunlardır:
• İspat Kolaylığı: Telif hakkının tescili, eser üzerinde mutlak bir hak tesis etmez, sadece ispat kolaylığı sağlar.
• Başvuru Yolları:  https://online.telifhaklari.gov.tr/ adresinden gerçekleştirilmektedir. Sisteme giriş yapıldıktan sonra, “isteğe bağlı tescil işlemleri” kısmında telif hakkının tescili işlemleri sağlanmaktadır

Başvuru İçin Gerekli Evraklar ve 2026 Telif Hakkı Ücreti

06 Ocak 2026 – 30 Haziran 2026 tarihleri arasında geçerli olan kayıt-tescil ve bandrol bedelleri şu şekildedir:

Telif hakkı tescilinde yerli eserler için gerekli belgeler:

• Onaylı Başvuru Formu ve Taahhütnameler.
• Mali hak devir sözleşmeleri veya muvafakatnameler.
• Yapımcı kodu, vergi numarası ve T.C. kimlik beyanı.
• Eserin dijital kopyası (DVD, CD vb.).
• Sinema eserleri için: Değerlendirme/sınıflandırma belgesi, senaryo metni ve varsa afiş.

Telif hakkı tescilinde ithal eserler için gerekli belgeler:

• Gümrük giriş beyannamesi ve tasdikli fatura.
• Mali hak kullanım yetkisini gösteren lisans sözleşmeleri.
• İthal edilen yapımın dijital kopyası.
• Banka ödeme onayı (e-tahsilat).

Not: Eğer işlemler vekil aracılığıyla yapılıyorsa vekaletname, miras yoluyla intikal eden haklar için ise veraset ilamı eklenmesi zorunludur.

Noterden Telif Hakkı Alma

Telif hakkının noter tescili, eserin tarihini ve sizin elinizde bulunduğuna yönelik onaylama işlemidir.

Bizzat eserin özgünlüğü değil, eserin ortaya konulduğu tarih ve yaratıcısı hakkında bilgi vermektedir. Eserin bir kopyasıyla birlikte noterde tarihli onaylama işlemiyle, eserin yaratıcısı ve tarihi hakkında ispat kolaylığı sağlamaktadır.

Telif Hakkında Zaman Damgası

Telif hakkında zaman damgası, dijital eserlerin (müzik, yazılım, fotoğraf) 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında eserin belirli tarihte var olduğunu ispatlayan bir işlemdir. Eserlere yönelik dijital bir mühürlemektedir.

TÜBİTAK gibi “TÜBİTAK Kamu SM veya Yetkili Zaman Damgası Hizmet Sağlayıcıları yetkili sağlayıcılar aracılığıyla yapılmaktadır.

Telif Hakkı İhlali ve Cezası

Eserler FSEK kapsamında koruma altına alınmıştır. Eser üzerindeki maddi veya manevi haklara tecavüz edilmesi halinde hem hukuki hem de cezai sorumluluk doğmaktadır.

Telif hakları ihlal edilen kişi;

• Hak ihlalinin önlenmesini,
• Maddi ve manevi tazminat,
• Cumhuriyet başsavcılıklarına şikayet hakkı bulunmaktadır.

Telif hakkı cezası hakkında daha fazla bilgi edinmek için “Telif Hakkının İhlali” adlı makalemizi inceleyebilirsiniz.

Sonuç

Telif hakkı, meydana getirilen eserler üzerindeki maddi ve manevi haklarımızı ifade etmektedir. Bu hakların koruma altına alınması için isteğe bağlı kayıt-tescil başvurusu ile noter yoluyla beyanname hukuki yolları mevcuttur.

Sık Sorulan Sorular