Marka Hakkının İhlali 2026 | Marka İhlali Davaları

Marka hakkı ihlali, bir markanın izinsiz kullanılması, taklit edilmesi ya da lisans haklarının aşılmasıyla ortaya çıkar. Bu ihlal sadece ürünlerde değil, markanın adı, logosu veya ticari unvanı gibi unsurlarda da görülebilir. Marka hakkı, tescil başvurusuyla doğan ve sahibine hukuki koruma sağlayan önemli bir sınai mülkiyet hakkıdır.

İhlal durumunda, 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) geniş hukuki imkanlar sunar. Tescilli markalar için maddi/manevi tazminat davaları ve suç duyurusu gibi yollar varken, tescilsiz markalar Türk Ticaret Kanunu (TTK) kapsamında haksız rekabet hükümleriyle korunur

Marka Tescilinin Önemi ve Koruyucu Etkisi

Marka hakkı, sınai bir mülkiyet hakkıdır. Otomobil, taşınmaz veya telefon gibi sadece hak sahibine ait bir mal varlığıdır. Ancak, sınai haklar tescille elde edilir. 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) m.7; ““Bu Kanunla sağlanan marka koruması tescil yoluyla elde edilir.”denilmiştir. SMK kapsamında bir markanın korunması için tescil edilmesi gerekmektedir.  Marka tescili hakkında detaylı bilgi almak için “Marka Tescil Nedir? Nasıl Yapılır?” adlı makalemizi inceleyebilirsiniz.

Marka Hakkının İhlali Oluşturan Fiiller (SMK m.7 ve m.29)

Marka hakkının ihlalinde en sık rastlanılan hali taklit markalardır. Bunun birlikte bir marka hakkına tecavüz için, bir başka marka olmasına gerek yoktur. Bir markanın izinsiz olarak ticaret unvanı, yönlendirici kod, işletme adı gibi şekillerde markanın izinsiz kullanılması da marka hakkına tecavüz sayılır. 

Marka hakkına tecavüz fiilleri SMK m.29 ve m.7 hükümlerinde şu şekilde sayılmıştır:   

• Taklit Etme: Bir markanın aynı veya ayırt edemeyecek bir benzerini ürün üretmek, stoklamak veya satmak.
• İzinsiz Kullanma: Mal veya ambalajı üzerine konulması, mal veya ambalajı üzerine konulması, 
• İşareti Kaldırma: Markanın ambalaj veya ürün üzerindeki işaretini izinsiz kaldırmak.
• Dijital Kullanım: Markayı yönlendirici kod veya alan adı olarak kullanmak.
• Karşılaştırmalı Reklam: Haksız rekabet yaratacak şekilde markayı reklamlarda kullanmak.
• Lisans Haklarını Genişletme: Marka lisans sözleşmesine aykırı hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmek.

İnternet ve E-Ticaret Ortamında Marka İhlali

Marka hakkının ihlali 2026 yılında e-ticaretin yaygınlaşması ve Trendyol, HepsiBurada gibi sanal pazar yerlerinin yaygınlaşmasıyla birlikte internet ortamında marka ihlali yaygınlaşmıştır. Bu sebeple marka hakkına tecavüz sayılacak olan fiillerde de farklılık arz etmeye başlamıştır. 

İnternet ortamında marka hakkı ihlaline örnek olarak:

Sosyal Medya Hesapları: Marka adını içeren sosyal medya hesaplarının açılması ve marka değerinden haksız olarak yararlanılması.

Sanal Pazarlar: Trendyol, HespiBurada gibi dijital Pazar yerlerinde mağaza adı olarak kullanılması. Konu hakkında ddetaylı bilgi için “Trendyol BuyBox İhlali ve Hukuki İmkanlar” adlı makalemizi inceleyebilirsiniz. 

Alan Adı: Siber işgalcilik” (cybersquatting) olarak adlandırılan, marka adını domain olarak kullanılması.   Bu durumda, uluslararası alanda WİPO veya Bilgi Teklonoji Bakanlığı kapsamında oluşturulan tahkimlere başvurulması mümkündür. Konu hakkında detaylı bilgi için “Alan Adı İhlali (Domain İhlali)” adlı makalemizi inceleyebilirsiniz

Marka Hakkı İhlali Nedir?

Markalar alınıp satılabilen, üzerinde lisans yoluyla kullanım hakkı tanına bilen bir gayri maddi mal varlığıdır. Emek ve sermaye harcanan bu gayri maddi mal varlığına izinsiz müdahaleler hak ihlali oluşturmaktadır. Bir gayrimenkul veya araç mal varlıklarında olduğu gibi izinsiz müdahalede bulunulması mümkün değildir. 

SMK m.7 ve 9’da bir markaya yönelik hangi fiillerin ihlal oluşturacağı düzenlemiştir. Bir markanın benzerinin oluşturulması, alan adı olarak kullanılması veya lisans haklarının genişletilmesi gibi birçok fiile bir marka hakkının ihlal edilmesi mümkündür.

Marka Hakkı İhlali Halinde Ne Yapılabilir?

Bir marka hakkına tecavüz halinde ilk olarak yapılması gereken husus, ihtiyati tedbir yoluyla tecavüzün sonlandırılmasıdır. Bu yolla hem marka değeri korunur hem de delillerin kaybolması önlenir. 

Ayrıca, aşağıda açıklanacağı üzere, bir tecavüz suçu oluşuyorsa hukuki ve cezai sürecin aynı anda yürütülmesi gerekmektedir. 

Marka Hakkına İhlaline Karşı Açılabilecek Hukuk Davaları

Tecavüzün Tespiti, Önlenmesi ve Durdurulması Davaları: Bir marka hakkının ihlalinin tespiti, önlenmesi veya durdurulması için açılan davalardır. Markaya tecavüz halinin devam edip etmemesine göre davanın niteliği belirlenmelidir. Örneğin, Gerçekleşmek üzere veya tekrarlanması muhtemel olan bir marka hakkının ihlali halinde önleme davası açılması gerekir. Davanın niteliği alanında uzman bir marka avukatı tarafından belirlenmelidir. 

Marka Hakkının İhlalinde Tazminat Hakkı: Marka hakkının ihlalinde marka sahibi hem maddi hem de manevi tazminat hakkına sahiptir. En önemli iki tazminat kalemi yoksun kalınan kar ve itibar tazminatıdır. 

Marka Hükümsüzlüğü Davası: Bir kişinin markası taklit edilerek TÜRKAPTENT nezdinde tescil edilmesi halinde marka hükümsüzlüğü davası açılmaktadır. Konu hakkında detaylı bilgi için “Marka Hükümsüzlüğü Davası” adlı içeriğimizi ziyaret edebilirsiniz. 

Marka Hakkının İhlalinde Cezai Sorumluluk ve Suç Duyurusu

Bir marka ihlali cezai sorumluluğu da beraberinde getirmektedir. Ancak, her marka hakkı ihlali bir suç değildir. Marka hakkına tecavüz suçu oluşturan haller SMK m.30’da sınırlı olarak sayılmıştır:

İktibas (Aynen Taklit) veya İltibas (Karıştırma) Suçu: Bir markanın iktibas veya iltibas suretiyle; üretme, satışa hazırlama veya satan, ticari amaçla satın alma veya bulundurma. Bu suçun cezası bir yıldan üç yıla kadar hapis ve yirmi bin güne kadar adli para cezasıdır.

İşaretini Kaldırma Suçu: Bir markada yer alan işareti izinsiz olarak mal veya ambalaj üzerinden kaldırılmadır. İki yıldan dört yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıdır.

Yetkisiz Tasarruf Suçu: Bir marka üzerinde hakkı olmadığı halde; rehin tesis etme, lisans verme gibi tasarrufta bulumadır. İki yıldan dört yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıdır.

Konu hakkında daha fazla bilgi için “Marka Hakkına Tecavüz Suçu ve Cezası” adlı içeriğimizi ziyaret edebilirsiniz

Marka İhlalinde Alternatif Çözüm Yolları

Marka hakkına tecavüz edene karşı doğrudan yargı yoluna başvurulacağı gibi, başkaca çözüm yollarına da başvurulması mümkündür:

İhtarname Gönderilmesi: Markayı izinsiz veya taklidini kullanan kişinin kullanımı sonlandırması için ihtarname gönderilmesi mümkündür. Dava masraflarına katlanmadan uyuşmazlık çözüme kavuşturulabilir.

Trendyol Mağaza Kapatma: Tescilli bir markanın ürünleri, başka bir mağazanın satması, buyboxa girmesi halinde, Trendyol’a başvurulmalıdır. Marka hakkı ihlal edilen kişinin sanal Pazar yerlerindeki mağazaları kapatılır.

Uyuşmazlık Çözüm Hizmet Sağlayıcı (UÇHS) Başvuru: Tescilli bir marka adıyla alan adı alınması, internet sitesi açılması da bir marka ihlalidir. Bu durumda TOBBUYUM gibi uyuşmazlık çözüm merkezlerine başvurulması mümkündür. Marka sahibi alan adının iptalini veya kendi üzerine devrini talep edebilir.

Marka Hakkının İhlalinde Tazminat Hesaplaması

Marka hakkının ihlali sonrasında etkilerinin giderilmesi için SMK m.140/1-ç kapsamında marka sahibine maddi ve manevi tazminat imkanları öngörmüştür. Marka sahibinin özellikle maddi tazminatın nasıl hesaplanacağı konusunda tercih yapması gerekmektedir. 

Maddi Tazminat ve Yoksun Kalınan Kar

Marka sahibinin özellikle maddi tazminatın nasıl hesaplanacağı konusunda tercih yapması gerekmektedir. 

• Maddi Zarar: Tecavüz sonrasında itibar kayının giderilmesi, reklam masrafları gibi kalemleri kapsamaktadır.
• Yoksun Kalınan Kar: marka hakkı ihlali olmasaydı ne kadar bir kazanç sağlanacağıyla alakalı bir hesaplamadır. 

SMK m.151/2 uyarınca yoksun kalınan kar üç yöntemden biri yoluyla hesaplanmaktadır;

• Marka hakkına tecavüz edilmeseydi marka sahibinin muhtemel kazancı,
• Marka hakkına tecavüz edenin elde ettiği net kazanç,
• Marka hakkına tecavüz yerine bir lisans sözleşmesi yapılsaydı, lisans sözleşmesinin ücreti

Marka sahibi, davanın başında hangi zarar kalemini talep edeceğini belirtmelidir. Ancak, tecavüz edenin ticari defterleri ve kayıtları incelendikten sonra, mahkemece atanacak bilirkişi raporuna göre zarar kaleminde sonradan değişikliğe gidilebilir

Manevi Tazminatı ve İtibar Tazminatı

Manevi Tazminat: Tecavüz halinde marka sahibinin konu hakkında yaşadığı psikolojik süreçtir. Yargılama sürecinde tecavüzün önlenmesi amacıyla yapılan çabalar manevi tazminat miktarını etkileyen unsurdur.

İtibar Tazminatı: İtibar tazminatı, manevi tazminattan farklı bir tazminat kalemidir. Marka hakkına tecavüz durumları marka sahibine maddi zarara uğratmakla beraber itibarını da zarara uğratmaktadır. Örneğin, markanın kötü bir şekilde taklit edilmesiyle marka değerinin düşmesi.

Marka Hakkının İhlalinde Cezai Sorumluluk ve Suç Duyurusu

Bir marka ihlali cezai sorumluluğu da beraberinde getirmektedir. Ancak, her marka hakkı ihlali bir suç değildir. Marka hakkına tecavüz suçu oluşturan haller SMK m.30’da sınırlı olarak sayılmıştır:

• İktibas (Aynen Taklit) veya İltibas (Karıştırma) Suçu: Bir markanın iktibas veya iltibas suretiyle; üretme, satışa hazırlama veya satan, ticari amaçla satın alma veya bulundurma. Bu suçun cezası bir yıldan üç yıla kadar hapis ve yirmi bin güne kadar adli para cezasıdır.
• İşaretini Kaldırma Suçu: Bir markada yer alan işareti izinsiz olarak mal veya ambalaj üzerinden kaldırılmadır. İki yıldan dört yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıdır.
• Yetkisiz Tasarruf Suçu: Bir marka üzerinde hakkı olmadığı halde; rehin tesis etme, lisans verme gibi tasarrufta bulumadır. İki yıldan dört yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıdır.

Konu hakkında daha fazla bilgi için “Marka Hakkına Tecavüz Suçu ve Cezası” adlı içeriğimizi ziyaret edebilirsiniz.

Marka İhlalinin Delil Tespiti Nasıl Yapılır?

Bir marka hakkının ihlal edildiğinin ispatı marka sahibine aittir. Hak ihlalinin ispatında birçok delilin kullanılması mümkündür;

• İnternet site görüntüleri,
• Sosyal medya hesapları,
• Google adres kayıtları,
• Sanal Pazar yerlerindeki ürün satışları

Ancak, bazı delillerin toplanması için fiziki olarak tespit yapılması gerekir. Örneğin, işletmenin izinsiz olarak markanın tabelasını kullanması veya taklit ürünlerin satışını gerçekleştirmesi gibi durumlardır.

Marka sahibi, delillerin ortadan kaybolmaması ve bazı delillerin toplanması için delil tespiti yaptırması gerekmektedir. 

Marka ihlalinin delil tespiti, dava açılacak olan Fikri ve Sınai Hukuk Mahkemesinden talep edilmektedir. Mahkemece, marka vekili bilirkişi atamakta deliller toplanmaktadır. Fiziken marka ihlali yapılan adrese gidilmesi, sunulan delillerin incelenmesi gibi birçok yoldan deliller toplanmaktadır. Bu deliller açılacak davanın ispatı açısından büyük önem taşımaktadır. 

Hukuk mahkemelerinden veya savcılıklardan tecavüzün tespiti için bir bilirkişi atanmasını ve akabinde tedbir kararı verilmesi talep edilebilmektedir. Bu sadece hızlıca tecavüz hali durdurulmakta ve deliller toplanmaktadır.

Marka Tecavüz Davalarında Görevli ve Yetkili Mahkeme

Marka hakkının ihlali durumlarında görevli mahkemeler, ihtisas mahkemeleri olan Fikri ve Sınai Hukuk Mahkemeleridir. Ancak, davanın açılacağı yargı yeri davanın niteliğine göre değişmektedir.

• Marka hakkına tecavüz halinde marka sahibi;
• Kendi yerleşim yerinde,
• Marka hakkına tecavüz edildiği yerde veya
• Tecavüzün etkilerin devam ettiği yerde dava ikame etmesi mümkündür.

 Marka İhlalinde Zamanaşımı ve Başvuru Süreleri

Hukuk Davaları: Marka sahibinin maddi ve manevi tazminat davalarının dayanağı haksız fiildir. TBK m.49 uyarınca fiilin öğrenme tarihinden itibaren 2 yıl, her halükârda 10 yıl içinde davanın açılması gerekir.

Savcılık Şikâyet Süresi: Marka sahibinin tecavüz durumunu tespit ettikten sonra 6 Ay içerisinde savcılığa şikâyete bulunması gerekmektedir. Bu sürenin kaçırılması halinde marka hakkına tecavüz sebebiyle cezai sorumluluk söz konusu olmayacaktır.

Marka İhlali Davalarında Arabuluculuk Şart Mı?

TTK m.4/1-d hükmünde fikri mülkiyet hukukundan kaynaklanan davalar mutlak ticari dava sayılmıştır.  Konusu belirli bir miktar para içeren marka hakkı ihlali davalarında, zorunlu dava şartı olarak arabuluculuğa başvurulması gerekmektedir. 

Marka ihlali davalarında arabuluculuk, açılacak davanın niteliğine göre değişmektedir:

• Tecavüzün Tespiti / Durdurulması Talepleri: Tecavüzün tespiti, durdurulması veya önlenmesi davalarının konusu belirli miktar parayı içermemektedir. Bu sebeple zorunlu arabuluculuğa tabi değildir.
• Maddi / Manevi Tazminat Talepleri: Marka hakkına tecavüz sebebiyle maddi ve manevi tazminat talepleri, konusu belirli bir miktar para içermesi sebebiyle zorunlu dava şartı arabuluculuğa tabidir.
• Taleplerin Yığılması: Uygulamada tecavüzün önlenmesi ile tazminat talepleri aynı davada talep edilmektedir. Bu durumda, dava şartı zorunlu arabuluculuğa başvurulup, başvurulamayacağı tartışmalıdır. Yargıtay’ın genel uygulaması zorunlu olmadığı yönündedir. Ancak, bir hak kaybına uğranmaması için her haliklarda başvurulmasında fayda vardır.

Tescilsiz Markaların İhlal Edilmesi Halinde Hukuki İmkanlar 

Tescilli bir marka hakkının ihlali halinde marka sahibi SMK kapsamında hukuk ve ceza davalarına başvurabilmektedir. Tescilsiz bir marka hakkına tecavüz edilmesi halinde ise marka sahibi tamamen korumasız değildir. Tescilsiz marka sahibi, TTK’nın haksız rekabet hükümleri kapsamında;

• Tecavüz fiilin tespiti, önlenmesi ve durdurulması,
• Maddi ve manevi tazminat,
• Haksız rekabet sebebiyle savcılığa suç duyurusunda bulunabilecektir.

Marka sahibine yönelik açılacak davalarda yetkili mahkemeler ise yine marka sahibinin yerleşim yeridir. Görüleceği üzere, marka hakkının ihlaline yönelik açılacak davalarda marka sahibine kolaylık sağlanacak bir şekilde yetki kuralları düzenlenmiştir.

Marka İhlali Yönünde İhtarname Tebliğ Alındığında Ne Yapılır?

Marka hakkının ihlali halinde ihtarname gönderilmesi şart değildir. Ancak, uygulamada yargılama yoluna başvurulmadan önce marka hakkına tecavüz edene ihtarname gönderilmektedir. Gönderilen ihtarnamede marka kullanımının sona erdirilmesi talep edilmektedir. 

Marka ihlal edildiğine yönelik ihtarname alan kişinin ilk olarak bir marka hakkının ihlal edilip edilmediği tespit etmesi gerekmektedir. İddialar gerçeği yansıtıyorsa, marka kullanımın sona erdirilmesi gerekir. Ancak, marka ihlal iddiaları hukuken geçerli değilse, marka kullanımına devam edilmesinde hukuki engel yoktur.

Uygulamada bazı kötü niyetli kişiler tarafından uzun yıllardır kullanılan, ancak tescil edilmemiş markaları kendi üzerine tescil ettirmektedir. Akabinde marka sahibine ihtarname göndererek maddi ve manevi tazminat talep etmekte veya markayı satmayı teklif etmektedir. Markasını uzun yıllardır kullanan, ancak tescil etmeyi ihmal etmiş olan kişi de mağduriyet yaşamaktadır. Bu durumda gerçek marka sahibi, marka hükümsüzlüğü davası açabilir ve kendi markasının tescili için TÜRKPATENT’e başvuruda bulunabilir

Marka Hakkının İhlalinde Savunma Yolları

Aleyhine marka hakkına tecavüz dava ve suçlamaları yönetilen kişilerin kanunen başlıca savunma yolları mevcuttur. Bir marka hakkının ihlalinde savunma yollarından başlıcaları şunlardır:

• Sessiz Kalma Yoluyla Hak Kaydı: Marka sahibinin tecavüze bilmesine rağmen uzun vakit sesiz kalması durumunda “sessiz kalma yoluyla hak kaybı” yaşayabilme durumu vardır. Yargıtay 11. H.D 14/06/2012 tarihli bir kararında; sonradan tescil edilen marka üzerinde yapılan emek ve tasarrufun göz ardı edilemeyeceğini” hükmetmiştir.
• Markanın 5 Yıl Kesintisiz Kullanılmaması: Marka hakkına tecavüz davası ve suçlaması yöneltilen kişi, dava tarihinden itibaren 5 yıl kesintisiz kullanıldığının ispat edilmesi isteme hakkı vardır. 5 yıl kesintisiz kullanılmayan markalara yönelik marka hakkına tecavüzden bahsedilme imkânı yoktur. Ancak, bu talep bir def’i niteliğinde olup, süresinde talep edilmediğinde kullanılması mümkün değildir.
• Tecavüz Sayılmayan Haller: Dürüstlük kuralına ve ticari hayata uygun marka kullanımları marka hakkı ihlali oluşturmamaktadır. Örneğin, kişinin ad ve adres belirtmesi ve ürün özellikleri anlatması bu duruma örnektir.

Tescilsiz Markaların İhlal Edilmesi Halinde Hukuki İmkanlar 

Tescilli bir marka hakkının ihlali halinde marka sahibi SMK kapsamında hukuk ve ceza davalarına başvurabilmektedir. Tescilsiz bir marka hakkına tecavüz edilmesi halinde ise marka sahibi tamamen korumasız değildir. Tescilsiz marka sahibi, TTK’nın haksız rekabet hükümleri kapsamında;

• Tecavüz fiilin tespiti, önlenmesi ve durdurulması,
• Maddi ve manevi tazminat,
• Haksız rekabet sebebiyle savcılığa suç duyurusunda bulunabilecektir.

Marka sahibine yönelik açılacak davalarda yetkili mahkemeler ise yine marka sahibinin yerleşim yeridir. Görüleceği üzere, marka hakkının ihlaline yönelik açılacak davalarda marka sahibine kolaylık sağlanacak bir şekilde yetki kuralları düzenlenmiştir.

Marka sahibinin yurt içinde bir yerleşim yeri olmaması halinde, marka vekilinin yerleşim yeri adresinde dava ikame edilmektedir. Kayıtlı bir marka vekilinin de olmaması halinde yetkili mahkemeler Ankara Fikri ve Sınai Hukuk Mahkemeleridir.

Sonuç

Marka hakkı ihlali; markanın izinsiz kullanımı, taklit edilmesi veya dijital platformlarda (Trendyol, alan adları vb.) haksız kazanç sağlamak amacıyla kullanılmasıyla ortaya çıkar. SMK (Sınai Mülkiyet Kanunu) tescilli markalara; tecavüzün durdurulması, taklit ürünlerin toplatılması, maddi-manevi tazminat ve suç duyurusu gibi güçlü haklar tanırken; tescilsiz markalar TTK (Haksız Rekabet) hükümleriyle korunur.

Özellikle e-ticaret ve sosyal medya mecralarında artan ihlallere karşı hızlı müdahale, telafisi güç zararları önlemek adına kritiktir.

Ofisimiz, alanında uzman marka vekili avukatlarıyla;

Marka tecavüzünün tespiti ve durdurulması, Tazminat ve ceza davalarının takibi, İnternet ve pazar yerlerindeki ihlallerin engellenmesi, konularında kapsamlı hukuk hizmeti sunmaktadır. Marka hakkınızın ihlal edildiğini düşünüyorsanız, hak kaybına uğramadan profesyonel destek almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz

Sıkça Sorulan Sorular