İş Hukukunda İhtiyari Arabuluculuk

İş hukukunda ihtiyari arabuluculuk, özellikle yoğun işe giriş çıkış sirkülasyonun yoğun yaşandığı işveren firmalar tarafından tercih edilen bir yöntemdir. İşçi işveren ilişkisinin yargılama boyutuna varmadan, taraflar arasında sulh yoluyla uyuşmazlığın çözümüne kavuşmaktadır. 

Bu içeriğimizde iş hukukunda ihtiyari arabuluculuk süreci, hangi konularda başvurulabileceği ve bu konuda verdiğimiz hizmetler hakkında detaylı ilgilendirme yapılacaktır.

İş Uyuşmazlıklarında İhtiyari Arabuluculuk Nedir?

Arabuculuk, tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebileceği konularda, dava yoluna başvurmadan önce uyuşmazlığın sulh yoluyla çözümlenmesidir. Adalet Bakanlığı’nın resmi siciline kayıtlı arabulucu gözetiminde, taraflar sulh yoluyla aralarında hukuki uyuşmazlığı sona erdirmektedir. 

Arabuculuk ihtiyari ve zorunlu olarak ikiye ayrılmaktadır. İhtiyari arabuluculuk, dava şartına başvurma zorunluluğu olan konularında içine barındıran, tarafların iradesiyle başlatılan süreçtir. Konu hakkında detaylı bilgi için “Arabuluculuk” sayfamızı ziyaret edebilirsiniz. 

İş hukukunda arabuluculuk ihtiyari ve zorunlu dava şartı olarak uygulanmaktadır. 7036 İş Mahkemeleri Kanunu m. 3 hükmünde hangi davaların zorunlu dava şartına tabi olacağı düzenlemiştir. 

İş hukukunda ihtiyari arabuluculuk, zorunlu dava şartı konularını da kapsayan, işçi işveren uyuşmazlıklarının dava yoluna gitmeden çözümlenmesidir. 

İş Uyuşmazlıklarında Arabuluculukta Zorunlu ve İhtiyari Ayrımı

İş işveren arabuluculuk kurumuna, bazı davalarda zorunlu dava şartı olarak başvurulması zorunludur. Ancak, bazı dava tipleri bu zorunluluğun kapsamı dışında bırakılmıştır. 

İş Hukukunda Zorunlu Dava Şartına Tabi Davalar

İş Mahkemeleri Kanunu m.3 hükmü uyarınca aşağıda yer alan davalarda zorunlu arabulucuğa başvurulması zorunludur:

• İşe iade davaları,
• Kıdem tazminatı, ihbar tazminatı gibi tüm işçilik alacakları,
• İtirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davaları,
• İşe başlatmama tazminatı

Zorunlu Dava Şartına Tabi Olmayan İş Uyuşmazlıkları

İşçi işveren arasında aşağıda kaynaklanan dava tiplerinde zorunlu dava şartına başvurma zorunluluğu yoktur:

• İş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminatlar,
• Maluliyet ve iş göremezliğin tespiti,
• Malulüyetten kaynaklanan maddi ve manevi tazminatlar
• Meslek hastalığından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat talepleri

İş Hukukunda İhtiyari Arabuluculuk Kapsamı

İş uyuşmazlıklarında ihtiyari arabuculukta ise, zorunlu dava şartına tabi uyuşmazlıklarla birlikte, dava şartı olmayan konular hakkında da yapılması mümkündür. Genel olarak iş hukukunda ihtiyari arabuluculuğa tabi davalar:

• İşçilik alacakları,
• İşe iade davaları,
• İş kazasından kaynaklanan davalar,
• Meslek hastalığı ve iş görememezlikten kaynaklanan davalar

Zorunlu Dava Şartına Konu Uyuşmazlıkta İhtiyari Arabuluculuk Yapılabilir Mi?

İşçi işveren arabuculuk sürecini zorunlu dava şartına başvurarak yürütebileceği gibi, ihtiyari olarak da sürecin yürütülmesi mümkündür. Zorunlu dava şartına konu bir uyuşmazlıkta, muhakkak dava şartı kapsamında yapılma zorunluluğu yoktur. İşçi işveren ihtiyari arabuculukta da uyuşmazlıkları sona erdirebilir. 

İş Hukukunda İhtiyari Arabuluculuğun Avantajları

İş hukukunda ihtiyari arabuluculuk hem iş hem de işveren açısından başlıca şu avantajları sağlamaktadır: 

• İşveren Açısından: Özellikle çok sayıda işçi istihdam işçiler açısından avukatlık ve dava masrafları açısından tasarruf sağlamaktadır. Ayrıca, aleyhine birden fazla dava açılan firmalar açısından bir prestij kaybı yaşatacaktır.
• İşçi Açısından: Uzun süren yargılama yerine, alacağına daha hızlı kavuşma imkanına sahip olacaktır. Yine işçiler de dava yargılama ve avukatlık masraflarından tasarruf sağlayacaktır. 

İş Hukukunda İhtiyari Arabuluculuk Süreci Nasıl İşler?

İşçi işveren arabuluculuk süreci, belirli kanuni prosedürlerin tamamlanması akabinde, tarafların bir araya gelerek veya bire bir özel görüşmelerle anlaşmaya varmaktadır. Aşağıda süreçler adım adım anlatılmıştır. 

1. Adım: Arabulucunun Seçimi ve Hazırlık Aşaması

Bu süreç işçi veya işveren ya da her ikisinin, Adalet Bakanlığı’nın resmi siciline bağlı bir araculucaya başvurması suretiyle başlamaktadır. Bu aşamada şu hususlar değerlendirilir:

• Uyuşmazlığın konusu,
• Uyuşmazlığın arabuluculuğa tabi olup olmadığı,
• Taraflardan ilk temasla uyuşmazlık çıkış noktalarını saptama
• Sürecin nasıl yöneticiliği,
• Toplantı yeri ve zamanı

2. Adım: Toplantı ve Müzakere Aşaması

Taraflar bir araya getirerek, uyuşmazlık konusunun nasıl çözümleneceği konusunda müzakere edilir. Taraflar arasında ortak bir noktada buluşturulmaya çalışılır.

3. Adım: Anlaşma Belgesi Düzenlenmesi

Tarafların anlaşmaları uyarınca, bir anlaşma belgesi düzenlenir. Bu anlaşma belgesi ilam niteliğinde belge olup, anlaşılan hususlar hakkında tekrardan dava açılma imkanı yoktur. 

4. Adım: İcra Edilebilirlik Şerhi (Gerekli görülmesi Halinde)

İcra edilebilirlik şerhi, tarafların anlaşma belgesine aykırı davranması halinde, anlaşma belgesini icra takibine konu edebilmek için gereklidir. Sulh hukuk mahkemesinden anlaşma belgesine aykırı davranıldığı ve icra edilebilirlik şerhi talep edilmektedir. 

İcra edilebilirlik için önem arz eden konu 5 imza kuralıdır. Arabulucu ile taraf ve vekilleriyle birlikte 5 imzanın yer aldığı anlaşma belgelerinde imza edilebilirlik şerhi aranmamaktadır. 

İş Hukukunda İhtiyari Arabuluculuk Ücreti Ne Kadardır 2025?

İşçi işveren arabuculuk süreçlerinde ücretler, her yıl yayından asgari tarifeye gire belirlenmektedir. Ödenecek ücret aşağıda yer alan hususlara göre değişmektedir;

• Taraf sayısı,
• Uyuşmazlığın parayla ölçülüp ölçülmeyeceği,
• Yapılan toplantı saati,
• Uyuşmazlık miktarı,
• Anlaşma olup olmaması. 

Ancak, uygulamada 2 saatlik toplantı ücretinden hesaplanmaktadır. 

Taraflar arasında anlaşma olması halinde, uyuşmazlık miktarı ne olursa olsun, en az öndemesi gereken ücret 2025 yılı için 6.000,00 TL’dir. Anlaşamama veya konusu para olmayan alacaklar için bu ücret ise 4.600,00 TL’dir. 

SK Hukuk Danışmanlık ile İş Hukukunda İhtiyari Arabuluculuk Hizmetleri

Ofisimiz, hali hazırda iş hukuku alanında ihtiyari ve zorunlu dava şartı kapsamında faaliyetlerin yürüten uzman arabulucu avukatlarla hizmet vermektedir.

İş hukukundan kaynaklanan uyuşmazlıklarınızda mahkeme yoluna gitmeden, hızlı ve kalıcı bir çözüm sunuyoruz. 

Sonuç

İş hukukunda ihtiyari arabuluculuk, işçi ve işveren arasında uyuşmazlık kısa sürede çözüme kavuşmasının en etkili yoludur. Hem işçiler hem de işverenler açısından büyük avantajları vardır. 

İş uyuşmazlıklarında ihtiyari arabuluculuk, zorunlu dava şartına konu davalar dahil olmak üzere, iş kazası, meslek hastalığı gibi konularda da yapılması açısından avantajlıdır. Nitelim, iş kazansından kaynaklanan davalarda zorunlu dava şartı kurumu geçerli olmayıp, işçi işveren arabuluculuk süreciyle çözüme kavuşturulması mümkündür. 

Uzun yıllardır iş davalarında ve ihtiyari arabuculuk kapsamında faaliyet gösteren uzman avukatlarımızdan destek alabilirsiniz. 

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)