Chargeback (Ters İbraz) Nedir? Nasıl Yapılır?

Chargeback (ters ibraz), banka veya kredi kartıyla yapılan bir ödemenin, dolandırıcılık, ürünün teslim edilmemesi gibi sebeplere dayanarak, harcamanın yapıldığı bankaya itirazda bulunarak paranın idare sürecine ters ibraz denilmektedir.

Ters ibrazın şartları nelerdir? Başvuru nasıl yapılır? Bu konu hakkında detaylı bilgilendirme yapacağız. 

Uluslararası Chargeback Kuralları: Visa, Mastercard ve Diğerleri

Chargeback sistemi, Visa, Mastercard, American Express gibi uluslararası kartlı ödeme sistemlerinin belirlediği ortak kurallardır. Bu kurallar, dünyanın her yerindeki bankalar ve işletmeler için geçerlidir. Tüketici korumayı amaçlayan bu kurallar, kredi kartı harcama itirazı imkânı sunmaktadır. 

Hangi Durumlarda Harcama İtirazı (Ters İbraz) Kabul Edilir?

Chargeback kuralları, uluslararası kart kuruluşların (Mastercard, Visa) belirlediği harcama iadesi kurallarıdır. Kredi kartından yapılan harcamaların iptali için gerekli şartları içermektedir. 

Kart harcama iadesi, ters ibraz başvurusu yapılabilecek başlıca durumlar şunlardır:

• Ürün/Hizmet Teslim Edilmemesi: İnternet üzerinden sipariş edilen ürünün teslim edilmemesi veya hizmetin yerine hiç veya gereği gibi yerine getirilmemesi. Örneğin, meta reklamları için para bedeli ödenmesine rağmen, reklam hizmetinin verilmemesi. 
• Bilgi Dışında Harcamalar: Kart sahibinin bilgisi veya izni dışında yapılan ödemeleri kapsamaktadır. Örneğin, iptal edilmesine rağmen kredi kartından çekilen abonelikler.
• Ayıplı Ürün Satışı: Satın alınan ürünün belirtilen özellikleri taşımaması veya hasarlı olması. Tüketicinin yanıltarak farklı bir ürün gönderilmesi örnek gösterilebilir. 
• Mükerrer Tahsilatlar: Bir mal veya hizmet alışverişinde birden fazla ödeme yapılması. Sehven birden fazla bedel tahsil edilmesi.
• Cayma Hakkının Kullandırılmaması: Mesafeli satış sözleşmelerinde tüketicinin 14 günlük cayma hakkının kullandırılmaması. 
• 3D Secure Özelliği ile Ödeme Alınmaması: Bankanın 3D Secure özelliği ile ödeme alma yükümlülüğünü ihlal etmesi. 

Chargeback (Ters İbraz) Süreci Nasıl İşler?

Chargeback (ters ibraz) sırasıyla şu işlemler takip edilerek, harcama iadesi sağlanmaktadır:

1. Bankaya Başvuru: Chargeback harcama itirazı, harcama yapılan bankaya karşı yapılmaktadır. Burada dikkat edilmesi gereken, karşı tarafın bankasına değil, kendi kartınıza ait bankaya başvuru yapılmalıdır. Bir yazılı dilekçe, telefon veya mail yoluyla itirazın yapılması mümkündür.
2. Belge Sunumu: Ters ibraz gerekçenizi ispatlayan delillerin sunulması gerekmektedir. Örneğin, mükerrer tahsilatlara birden fazla çekim yapıldığını ispat eden dekont veya kart eksteresi. Ürün veya hizmet teslim edilmemesi durumunda; işlemi kanıtlayan dekont, e-posta yazışmaları, ürünün fotoğrafları gibi belgeler sunulmalıdır. 
3. Bankaların Değerlendirme Süreci: Bankanız tarafından talebiniz kabul edilmesi halinde, karşı ödeme yapılan bankayla iletişime geçmektedir. Her iki banka arasında uluslararası kartlı ödeme sistemleri kuralları çerçevesinde konu değerlendirilmektedir. 
4. İşletmenin Savunması: Harcama iadesi talep edilen satıcı tarafından, talebe karşı savunma talep edilir.
5. Karar ve İade: Tüm belge ve bilgi ışığında chargeback uygulamasına karar verilir ve harcama iade edilir.

Chargeback (Ters İbraz) Zamanaşımı Süresi

Bankalar tarafından genellikle ters ibraz talep etme süresi 120 gün olarak belirlenmiştir. Ancak, talebin niteliğine göre bu süre 540 gün olarak da belirlenmesi mümkündür. 

Ters ibraz 120 günlük zamanaşımı süresinin başlangıç tarihi, ürün veya hizmetin teslim edildiği tarihten itibaren başlamaktadır. Örneğin, otelden ayrılma tarihi veya teslim edilmeyen ürün için son teslim tarihidir.

Süresi içerisinde talep edilmeyen harcama iade talepleri dikkate alınmamaktadır. 

Yurtdışı Bahis Sitelerine Yatırılan Parayı Geri Alma İşlemleri 

Yasadışı yurt dışı bahis sitelerine yatırılan paraların chargeback (ters ibraz) işlemiyle geri alınması mümkündür. Burada dikkat edilmesi gerekene husus, para yatırma işleminin banka veya kredi kartıyla mı yapıldığı, yoksa eft/havale sistemiyle mi yapıldığıdır. Chargeback kuralları banka veya kredi kartıyla yapılan ödemeler için geçerlidir. Yurtdışı bahis sitelerine yatırılan paranın iadesi, banka veya kredi kartıyla yapılan ödemeler için geçerlidir. 

Chargeback (Ters İbraz) Kararına Karşı Dava Yolu

Bankaya iletilen terz ibraz yoluyla harcama iadesi talebi reddedilirse yargı yoluna başvurulması mümkündür. 

• Görevli ve Yetkili Mahkeme: Bankacılık işleminden kaynaklanması sebebiyle ticaret mahkemelerinde dava açılması gerekmektedir. Talep edilen bankanın bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinde dava açılmaktadır.
• Zorunlu Arabuluculuk: Konusu belirli bir miktar parayı içermesi sebebiyle, ilk önce zorunlu dava şartı arabuluculuk aşamasının tamamlanması gerekmektedir.
• Davalı Taraf: Talebi yönelttiğiniz bankaya karşı dava açılmaktadır. Burada alışveriş yapılan satıcı veya satıcının bankası davalı olarak gösterilmemektedir.

Sonuç

Chargeback talebinde bulunmak tüketicilere tanınmış bir haktır. Sipariş edilen ürünün teslim edilmemesi, dolandırıcılığa maruz kalınması veya mükerrer tahsilatların çekilmesi halinde harcama iadesinin sağlanması mümkündür.

Ters ibraz işlemlerinin ürün veya hizmetin teslim edilmesi veya teslim süresinin sona ermesinden itibaren 120 gün içerisinde yapılması gerekmektedir. Bu süre en fazla 540 gün uzatabilmektedir. Süresi içerisinde talep edilmemesi halinde dikkate alınmamaktadır.

Kredi kartı harcama itirazında belgelendirme önemli rol oynamaktadır. Yeterli belge ve bilgiler kaybolmadan başvurunun yapılması mümkündür. Bankanız tarafından harcama iade talebiniz reddedilmesi halinde, dava yoluna başvurmanız mümkündür.

Hak kaybı yaşamamak ve süreci doğru yönetmek için, konuya hakim bir avukattan destek almanız önemlidir. Chargeback süreci ile ilgili aklınızda kalan tüm sorular ve hukuki danışmanlık talepleriniz için bize ulaşabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular