Faturaya İtiraz Nasıl Yapılır?

Faturaya itiraz, faturaya konu alacağın ispatı için son derece önemli bir konudur. Yasal süresi içerisinde faturaya itiraz edilmediği takdirde, faturanın aksinin ispatı edilmesi gerekmektedir.

Türk Ticaret Kanunu (TTK) m.21 hükmüne göre açık ayıplarda 2 gün; gizli ayıplarda ise 8 gün fatura itiraz süresi mevcuttur.

Bu içerikte faturaya itirazın nasıl yapılacağı, süreci ve hukuki sonuçları hakkında detaylı bilgi verilecektir.

Fatura Nedir?

Fatura, Vergi Usul Kanunu (VUK) m.229 tanımlanmış olup; satılan mal ve yapılan işin karşılığında borçlanılan tutarı göstermek için düzenlenen belgelerdir. Ticari işlemlerde bir alacak-verecek ilişkisinin ispatıdır. Ayrıca, tacirler için düzenlenmesi zorunlu olan bir belgedir.

Doğru Fatura Nasıl Olur? Bulunması Gereken Bilgiler Nelerdir?

Bilindiği üzere artık e-fatura sistemine geçilmiş olup, sistem üzerinden faturalar kesilmektedir. Bununla birlikte birçok fatura türü bulunmaktadır:

• Satış Faturası: Mal teslimi veya hizmet sunumu sonrası düzenlenen, ödenecek net tutarı ve KDV’yi gösteren temel belgedir. Ticari faaliyetlerin ana dayanağını oluşturur. Açık fatura, henüz bedelin tahsil edilmediği; kapalı fatura ise, bedelin tahsil edildiğini göstermektedir.
• İade Faturası: Satın alınan bir ürünün geri gönderilmesi durumunda, alıcının satıcı adına kestiği belgedir. Bu fatura, hatalı veya iade edilen işlemin muhasebe kayıtlarında dengelenmesini sağlar.
• Proforma Fatura: Henüz kesinleşmemiş bir satış öncesinde hazırlanan, fiyat ve şartları içeren bir teklif belgesidir. Mali bir yükümlülüğü yoktur; sadece bilgilendirme amaçlıdır.
• İrsaliyeli Fatura: Malın taşınması için gereken “sevk irsaliyesi” ile ödeme belgesi olan “fatura”nın birleştirilmiş halidir. Sevkiyat ve faturalandırma süreçlerini tek belgede toplayarak operasyonel kolaylık sağlar.

VUK m.230 hükmü bir mal satımı veya görülen hizmet karşılığı kesilecek faturanın nasıl olması gerektiği düzenlenmiştir:

• Düzenleme Bilgileri: Faturanın düzenlendiği tarih, faturaya ait seri ve sıra numarası.
• Satıcı (Düzenleyen) Bilgileri: Faturayı kesen kişinin/firmanın adı, varsa ticaret unvanı, iş adresi, bağlı olduğu vergi dairesi ve hesap numarası (Vergi Kimlik Numarası/TCKN).
• Müşteri (Alıcı) Bilgileri: Müşterinin adı, ticaret unvanı, adresi; eğer varsa vergi dairesi ve hesap numarası.
• Mal veya Hizmet Detayları: Satılan malın veya yapılan işin türü (nev’i), miktarı, birim fiyatı ve toplam tutarı.
• Teslimat Bilgileri: Satılan malların teslim tarihi ve varsa sevk irsaliyesi numarası.

Faturaya İtiraz Nedir?

Faturaya itiraz, fatura içeriğinde hatalı veya yanlış olarak düzenlenen hususların kabul edilmediğini gösteren beyandır. Teslim edilen mal veya sunulmayan hizmet, bedelin yanlış gösterilmesi veya ayıplı ifa itiraz sebeplerindendir. Kısaca, fatura bedelinin kabul edilmediği ifade edilmektedir.

Faturaya Kimler İtiraz Edebilir?

Faturaya itirazı, kendisine bir mal veya hizmet karşılığı fatura kesilmiş tacir, esnaf veya tüketici tarafından itiraz edilmesi mümkündür. Bedelin yanlış gösterilmesi, ayıplı hizmet veya mal halinde itiraz halinde tüm fatura borçluları tarafından itiraz edilmesi mümkündür.

Fatura İtiraz Süresi Ne Kadar?

Fatura itiraz süresi, TTK m.21/2 hükmünde düzenlendiği üzere 8 gündür;

“Bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır.”

8 günlük faturaya itiraz süresi, faturanın tebliğ edildiği tarih sonraki günden itibaren başlamaktadır. Örneğin 10/03/2026’da tebliğ edilen faturanın son itiraz süresi 18/06/2026 faturaya itiraz süresinin son günüdür.

Faturaya itiraz yükümlülüğünün sadece tacirler için getirilmediğini belirtmek gerekir. Tüketicilerin böyle bir hukuki sorumluluğu yoktur.

Faturaya İtiraz Süreci

Bilindiği üzere günümüzde e-fatura sistemine geçilmiş olup, elektronik ortamda faturalar iletilmektedir. Faturaya itiraz edilirken temel ve ticari e-fatura olarak ikili ayrıma gidilmesi gerekir.

Ticari e-faturalarda sistem üzerinden kabul ve ret imkanı bulunmaktadır. 8 gün içerisinde sistem üzerinden faturanın reddedilmesi mümkündür.

Temel e-faturalarda ise, kabul veya ret imkanı bulunmamaktadır. Bu durumda bir faturaya itiraz dilekçesiyle yapılması gerekmektedir. TTK m.21’de faturaya itirazın nasıl yapılması gerektiğine yönelik bir hüküm bulunmamaktadır. Ancak, işlem güvenliği açısından TTK m.18/3’te belirtildiği üzere; noter, iadeli taahhütlü mektup veya güvenli elektronil posta (KEP adresi) yoluyla itiraz edilmesi gerekmektedir.

“İade Faturası” ile İtirazın Geçerliliği

İade faturası, teslim alınan malın tamamı veya  bir kısmının geri iadesi için kesilen faturalardır. Ancak, teslim edilen bir mal yoksa iade faturanın kesilmesi, bir faturaya itiraz edilmesi olarak kabul edilmesi mümkün değildir. Ayrıca, 8 günlük itiraz süresinin kaçırılması sonrasında iade fatura düzenlenmesi, fatura içeriğinin reddedildiği anlamına gelmemektedir.

Nitekim, Yargıtay 19. H.D. 2009/5122 e.  2010/2130 K., 1.3.2010 tarihli kararında yasal sürede itiraz edilmeyen faturaya iade faturası kesilerek itiraz edildiği sayılmayacağını hükmetmiştir;

“Somut olayda davalının davacı dayanağı 10.10.2005 tarihli faturayı 12.10.2005 tarihinde yevmiye defterine kaydedildikten sonra 27.12.2005 tarihinde iade faturası keserek fatura münderecatına itiraz etmesi nedeniyle bu yöndeki savunmalarına itibar edilemeyeceği gibi..”

Faturaya İtiraz Edilmezse Ne Olur?

Faturaya itiraz edilmediği takdirde, TTK 21/2’de açıkça ifade edildiği üzere, faturanın içeriği kabul edilmiş sayılır. Ancak, bu hüküm sadece tacirler arasında geçerli olup, tüketiciler için geçerli değildir.

Önemle belirtmek gerekir ki, faturaya itiraz edilmemesi sadece ispat yükünü değişmektedir. Faturaya ispat etmeyen taraf, faturada yer alan mal veya hizmeti almadığını, ayıplı ifa olduğunu veya bedelin yanlış belirlendiğini kendisi ispat etmesi gerekmektedir. Faturaya itiraz edilmediği takdirde; taraflar arasındaki sözleşme, ticari defter ve kayıtlar ile banka dekontları gibi delillerin ispat aracı olarak kullanılması mümkündür.

Y. 11. HD., , 2004/7832 Esas, 2005/4738 K., 5.5.2005 tarihli kararında, faturaya itiraz edilmemesinde sadece karine doğduğunu hükmekmiştir;

“…Oysa, faturanın içeriğine 8 gün içerisinde itirazda bulunulmadığı takdirde sadece faturada belirtilen verilerin doğru olduğu karinesi doğar; yoksa faturanın verilmesine neden olan iş veya hizmetin de yapılmış olduğunun kabulü anlamını taşımaz. Uyuşmazlık halinde, işin yapılmış olduğunun kanıtlanması gerekir.”

Faturanın itiraz edilmemesinin sonucu olarak kabul edilmiş sayılan hususlarda da bir sınıt mevcuttur. Faturada bulunması zorunlu olan mal ve hizmetin niteliği, bedel unsurları kabul edilmiş sayılır. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı (İBK) 27.06.2003 tarihli, E. 2001/1, K. 2003/1 sayılı kararı uyarınca; vade farklı gibi sözleşmede veya ticari teammül bulunmayan hususlar faturada yer alması kabul anlamına gelmemektedir.

Faturaya İtiraz Dilekçesi Örneği

Sonuç

Ticari işlemlerde faturaya itiraz, alacağın kesinleşmesini önleyen en kritik hukuki savunmadır. Türk Ticaret Kanunu (TTK) m.21/2 uyarınca, faturayı alan kişi 8 gün içinde itiraz etmezse, faturanın içeriğini (mal miktarı, fiyat vb.) kabul etmiş sayılır. Bu durum, ispat yükünü yer değiştirerek itiraz etmeyen tarafın aleyhine yasal bir karine oluşturur.

Faturaya itiraz ederken şu hususlara dikkat edilmelidir:

• İtiraz Yöntemi: Ticari e-faturalar sistemden reddedilebilirken; temel e-faturalar ve kağıt faturalar için noter aracılığıyla, iadeli taahhütlü mektupla veya KEP üzerinden itiraz edilmesi ispat açısından en güvenli yoldur.
• İade Faturası Yanılgısı: Yargıtay kararlarına göre, ortada iade edilen bir mal yoksa faturaya itiraz amacıyla kesilen iade faturası tek başına geçerli bir itiraz yöntemi sayılmaz.
• İspat Sınırı: İtiraz edilmeyen faturada sadece olağan içerik (miktar, bedel) kesinleşmiş sayılır; sözleşmede olmayan vade farkı gibi ağırlaştırıcı kayıtlar itiraz edilmese dahi kabul edilmiş sayılmaz.

Özetle; mağduriyet yaşamamak adına faturanın tebliğinden itibaren 8 günlük yasal sürede, resmi kanallar üzerinden net bir itiraz yapılması ve gerekirse faturanın iade edilmesi gerekmektedir.

Sık Sorulan Sorular (SSS)