Sigortasız İşçi Çalıştırma Cezası 2025

Sigortasız işçi çalıştırma kavramını bir işçinin Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK)’ya bildirim yapılmaksızın kayıt dışı çalıştırılmasını ifade etmektedir.

İşverenler tarafından istihdam ettiği işçi hakkında SGK’ya bildirim yapılması ve adına prim ödemesi gerekmektedir. İşverenler tarafından bu bildirim e-devlet veya https://uyg.sgk.gov.tr üzerinden yapılmaktadır.

İşverenler tarafından işe giriş bildirimi yapılmadan veya eksik yapılarak işçi istihdam etmesi sigortasız işçi çalıştırma olarak nitelendirilmektedir.

İşverenler tarafından işe giriş bildirgesinin ne zaman yapılacağı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu m.8 hükmünde düzenlenmiştir.

Söz konusu hüküm uyarınca kural olarak sigorta başlangıcı yapılmadan önce işe giriş bildirgesinin yapılması gerekmektedir.

Sigortasız işçi çalıştırma, bir kabahat olarak hukukumuzda düzenlenmiş ve idari para cezasına bağlanmıştır. İşe giriş bildirgesinin geç yapılması halinde, asgari ücret tutarında para cezası uygulanmaktadır.

Ancak, bildirimin yapılmadığı SGK memurları tarafından yapılan inceleme sonucunda tespit edilirse, asgari ücretin 2 katı oranında ceza uygulanmaktadır.

Sigortasız İşçi Çalıştırmak Neden Yasaktır?

İş hayatında kayıt dışı işçi çalıştırmanın önlenmesiyle birlikte hem devletin vergi alacağı hem de işçinin yasal hakları koruma altına alınmak istenmektedir. Bir işçinin sigortasız çalıştırılması;

• İş sözleşmesini ispat etmesi,
• Sosyal güvenlik imkanlarından faydalanamaması,
• Emekli imkanının olması gibi birçok dezavantajı vardır.

Sigortasız işçiyi çalıştırma yasağı, işçiyi koruyan bir hükümdür. İş hayatında sigortasız çalışarak daha fazla ücret kazanmak hedeflendiği görülmektedir. Ancak, bu durum işçi açısından daha çok mağduriyet yaşatmaktadır.

Sigortasız işçi çalışma ayrıca devlet için vergi kaybına neden olmaktadır. İşveren tarafından ödenmesi gerek gerekli prim ve vergi ödemeleri yapılmamaktadır.

Sigortasız İşçi Çalıştırma Cezası Nedir? (2025)

Sigortasız işçi çalıştırma, bir kabahat olarak hukukumuzda düzenlenmiş ve idari para cezasına bağlanmıştır. (SSGSSK)’nun m. 102’ uyarınca sigortasız işçi çalıştırma cezası, asgari ücret tutarı üzerinden belirlenmektedir. Bu kapsamda örnek idari para cezalar şu şekildedir;

• 1 ay sigortasız işçi çalıştırma cezası 26.055,50 TLTL,
• 3 ay sigortasız işçi çalıştırma cezası 78.016,5 TTL,
• 6 ay sigortasız işçi çalıştırma cezası, ceza 156.333,00 TL’dir.

Yukarıda verilen ceza miktarları bir resen yapılan inceleme veya mahkeme kararıyla tespit edilmesi halinde 2 katı oranında ceza uygulanacaktır.

Sigortasız işçi çalıştırmanın tespit edilmesinden sonraki bir yıl sürecinde aynı kabahatin tekrar işlenmesi halinde, ceza miktarı 5 katı olarak uygulanmaktadır.

Sigortasız Çalışan İşçi Nereye Şikâyette Bulunabilir?

İşçilerin sigorta giriş bilgilerini e-devlet üzerinden “4A hizmet dökümü” üzerinden kolayca tespit etmeleri mümkündür. Sorgulama neticesinde sigortası henüz yapılmamış olduğunu tespit eden işçilerin;

ALO 170 numaralı hattı arayarak,

SGK il ve ilçe müdürlerine dilekçe yoluyla şikâyette bulunması mümkündür.

Sigortasız Çalışan İşçi Ne Zaman Şikâyette Bulunabilir?

SSGSSK m. 86/8 hükmü uyarınca, iş akdinin sona erme tarihinden itibaren 5 yıl içerisinde hizmet tespit davası açılması mümkündür. Sigortasız çalışan işçinin bu süreyi göz önüne alarak şikâyette bulunması gerekmektedir.

Sigortasız Çalışma Nasıl İspat Edilir?

Bir işçinin sigortasız çalıştırılması taraflar arasındaki iş sözleşmesini bertaraf etmemektedir. İşçi ve işveren arasında yazılı bir iş sözleşmesi olması halinde, sigortasız çalıştırıldığına dair yazılı delil teşkil etmektedir.

İşçi ile işveren arasında yazılı bir iş sözleşmesi olmaması halinde işçinin her türlü delille çalışma sürelerini ispat etmesi mümkündür. Uygulamada genellikle kullanılan ispat yöntemleri:

• Tanık ifadeleri,
• Mail, WhatsApp veya mesaj yoluyla yapılan mesajlaşmalar,
• Banka dekontları,
• İş yerine ait kamera görüntüleridir.

Çalışma sürelerinin ispatında tanık ifadesine başvurulmak istenildiği takdirde, Yargıtay kararları uyarınca tanığın;

• İspatı süreleri istenilen dönemde SGK’lı çalışan olması,
• İşçiyle aynı süre zarfında çalışıyor olması,
• İşçinin çalışmasına şahit olabilecek bir departmanda veya görevde çalışmış olması gerekmektedir.

Sigortasız Çalışan İşçinin Hakları Nelerdir?

Bir işçinin sigortasız çalıştırılması, işçinin haklı neden fesih hakkı sebebidir. İşçi, başka bir sebep göstermeksizin iş sözleşmesini feshetme hakkına sahiptir.

Sigortasız çalıştırılması sebebiyle işten ayrılan işçi, ihbar tazminatı hariç, kıdem tazminatı, yıllık izin ücreti gibi birçok işçilik alacaklarını talep etme hakkına sahiptir. İşçinin hangi işçilik alacaklarını talep edebileceğine ilişkin “İşçi Tazminat Hakları Nelerdir | Nasıl Hesaplanır?” adlı makalemizi inceleyebilirsiniz.

Sigortasız Çalışan İşçi Tazminat Alabilir Mi?

Bir işçinin sigortalı çalıştırılması hem bir hak hem de kanuni bir zorunluluktur. Sigortasız çalıştırılan işçi, bu durumu yetkililere şikâyet etmesi sebebiyle işten çıkarılması halinde işe iade davası açması mümkündür.

İşe iade davası, işçinin işten çıkarıldığı tarihten itibaren 1 ay içerisinde açılması gerekmektedir. Sigortasız çalıştırılma sebebiyle işten çıkarma, haksız nedene dayanır ve işe iade sebebidir.

Konu hakkında detaylı bilgi için “İşe İade Davası Nedir, Kimler Başvurabilir, Sonuçları Nelerdir?” adlı makalemizi inceleyebilirsiniz.

İş güvencesi tazminatı ise, haksız yere işten çıkarılan işçilere ödenen bir tazminat türüdür. Bu tazminat türünün talep edilebilmesi için:

• İşçinin haksız yere işten çıkarılmış olması,
• İşçinin işe iade davasını kazanmış olması,
• İşverenin mahkeme kararına rağmen işçiyi işe başlatmamış olması gerekmektedir.

İş güvencesi tazminatı, işçinin almış olduğu ücretinin en az 4, en fazla 8 aylık ücreti kadardır.

Aynı zamanda işten çıkarılan işçiler, işe iade davası açabilir. Bu davanın 1 ay içerisinde açılması gerekir ve arabuluculuk yoluna başvurulur.

Arabuluculukta anlaşmaya varılmazsa, son tutanağın düzenlenme tarihinden 2 (iki) hafta sonrasına kadar iş mahkemesine dava açılabilir.

Bu süre kaçırılmamalıdır eğer kaçırılırsa, işçi haklı da olsa bu durumda dava görülmez.