e-Serbest Meslek Mahbuzu (e-SMM) Uygulamasının Getirdiği Yenilikler ve Hukuki Sonuçları

e-SERBEST MESLEK MAHBUZU (e-SMM) UYGULAMASININ GETİRDİĞİ YENİLİKLER VE HUKUKİ SONUÇLARI

  1. GİRİŞ

Serbest meslek faaliyeti, sermayeden ziyade şahsi mesaiye, ilmi veya mesleki bilgiye veya ihtisasa dayanan ve ticari niteliği olmayan işlerin işverene bağlı olmaksızın şahsi sorumluluk altında kendi nam ve hesabına yapılmasıdır. Her türlü serbest meslek faaliyetinden doğan kazançlar serbest meslek kazancıdır.

Gelir Vergisi Kanunu’nda serbest meslek erbabı; serbest meslek faaliyetini mutad meslek halinde ifa edenler olarak tanımlanmış olup; avukat, doktor, diş hekimi, veteriner, mimar, mühendis, serbest muhasebeci, yeminli mali müşavir, danışman, ressam, yazar, bestekar, noter, senarist, yönetmen, serbest öğretmen, ebe, sünnetçi, sağlık memuru, menajer ve rehber vb.  kendi nam ve hesabına çalışan kişiler serbest meslek erbabı olarak mevzuatta yer almaktadır.

Vergi Usul Kanununun 236 ncı maddesinde serbest meslek erbabının, mesleki faaliyetlerine ilişkin her türlü tahsilatı için iki nüsha serbest meslek makbuzu tanzim etmek ve bir nüshasını müşteriye vermek, müşterinin de bu makbuzu istemek ve almak mecburiyetinde olduğu hüküm altına alınmıştır

Bu yazımızda; serbest meslek erbaplarının VUK m. 236 uyarınca kesmek zorunda oldukları makbuzun, artık “e-serbest makbuz” olarak kesme zorunluluğu getiren hükümler ve hukuki sonuçları değerlendirilecektir.

  1. e-SERBEST MESLEK MAHBUZUNUN HUKUKİ NİTELİĞİ VE SONUÇLARI
  2. Genel Olarak

e-Serbest Meslek Makbuzu (e-SMM) uygulaması, serbest meslek sahiplerinin mesleki faaliyetlerine ilişkin tahsilatları için düzenlenen serbest meslek makbuzunun GİB tarafından belirlenen standartlara uygun olarak elektronik ortamda oluşturulmasını, muhafaza edilmesini, ibrazını ve raporlanmasını kapsayan uygulamadır.

e-Serbest meslek makbuzu, yeni bir belge türü olmayıp, daha öncesinden tutulan serbest meslek makbuzunun keşide edilmesi, ibrazı, muhafazası gibi işlemlerin elektronik ortamda yapılması durumudur.

  1. e-Serbest Meslek Makbuzun Kesmek Zorunda Olan Mükellefler

Söz bahsi tebliğ ile 01/01/2020 tarihinde uygulanmasına başlanılması beklenen e-smm sistemi, 509 Sayılı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile; 01/02/2020 tarihi itibariyle faaliyette olanlar için 01/06/2020, 01/02/2020 tarihinde ve sonraki tarihlerde faaliyet başlayacak olanlar için ise işe başladıklarından 3 ay sonra e-Serbest Meslek Makbuzu uygulamasına dahil olmaları ve bu tarihlerden itibaren serbest meslek makbuzu belgelerini e-Serbest Meslek Makbuzu olarak düzenlemeleri zorunludur.

Ancak söz bahsi genelgenin V.7. ve V.III: maddelerinde e-serbest meslek makbuzu tutmak zorunda olmayanları belirtmiştir. Söz bahsi hükümler gereğince; Başkanlığın veya e-Belge uygulamacıma taraf olan diğer kamu kurum ve kuruluşların, mükelleflerin bilgi bilişim sistemlerinde arız oluşması ve buna ilişkin onarım süresi hariç tutulmuştur.

Başkanlığın veya e-Belge uygulamasına taraf olan diğer kamu kurum ve kuruluşların bilgi işlem sistemlerinde meydana gelen arıza ve bundan kaynaklı bakım,

İspat ve teşvik edilmek kaydıyla, mükellefin veya Başkanlıktan izin almış özel entegratör kuruluşların bilgi ve işlemlerinde meydana gelen bozulma, kesinti ile bu sistemde yapılan bakım (yazılı olarak bildirilen süre ile sınırlı)9

İspat ve teşvik edilmek kaydıyla, kullanılmakta olan mali mührün veya elektronik imza aracının çalınması veya bozulmasının ardından, yeni elektronik imza veya mühür aracın teminine kadar sürede,

Bakanlık veya Başkanlık tarafından e-Belge uygulamalarına ilişkin olarak yayımlanan genel tebliğ, sirküler ve teknik kılavuz ve duyurularda, e-Belge yerine kağıt düzenlenmesine müsaade ettiği durumlar,

  1. e-Serbest Meslek Makbuzunda Bulunması Gerekenler

509 Sayılı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği’nin IV.4.3 hükmünde e-serbest meslek makbuzunda nelerin yer alması gerektiği düzenlenmiş olup, bu hususlar;

  • Serbest meslek erbabının; adı, soyadı, adresi, vergi dairesi, vergi kimlik numarası ya da T.C. kimlik numarası,
  • Müşterinin; adı, soyadı ya da unvanı, adresi, vergi mükellefi ise vergi dairesi, vergi kimlik numarası veya T.C. kimlik numarası,
  • Alınan paranın miktarı. KDV ve para üzerinde herhangi bir kesinti varsa detaylı bilgileri,
  • Belge numarası,
  • Belgenin düzenlenme tarihi (saat ve dakika olarak) yer alır
  • Gelir İdaresi Başkanlığı sisteminde elektronik ortamda sorgulanması, doğrulanması ve görüntülenmesine imkan vermek üzere, Başkanlık tarafından bilgi içeriği belirlenen barkod veya kare kod İhtiyaç halinde, bakanlık tarafından makbuzda ek bilgilerin yer verilmesi ebelge.gib.gov.tr adresinden duyuru yaparak talep edilebilir. Ancak yukarıda yer verilen maddeler, e-serbest meslek makbuzunda bulunması gereken zorunlu unsurlardır.
  1. e-Serbest Meslek Makbuzunun Getirdiği Yenilikler ve Avantajlar

509 Sayılı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile serbest meslek erbaplarının elektronik ortamda makbuz kesmelerinin sağlayacağı birçok kolaylık da beraberinde getirmektedir. E-serbest meslek makbuzunun getireceği bazı kolaylıklar;

  • Veri kaybının önler
  • Hatalı işlemler, iade ve ret süreçleri elektronik olarak yönetilir
  • Hatalı işlem yapma riski minimuma iner
  • e-Mail ve sms ile alıcıya gönderilir
  • e-SMM raporu hızlı ve kolayca oluşturulabilir. Bu da size zaman ve verimlilik kazandırır.
  • İşlemler hızlı, güvenli ve kolay bir şekilde yapılabilir.
  1. e-Serbest Meslek Makbuzuna Başvuru ve Değerlendirme

Mükellefler, e-serbest meslek makbuzu uygulamasına geçiş yöntemi şu şekildedir;

  1. a) Kendi bilgi işlem sistemlerinin Başkanlık sistemlerine entegrasyonu yoluyla,
  2. b) e-Serbest Meslek Makbuzu Uygulamasına ait temel fonksiyonların internet üzerinden genel kullanımını sağlamak amacı ile Başkanlık tarafından oluşturulan ve www.efatura.gov.tr internet adresinde hizmete sunulan GİB Portalı aracılığıyla,
  3. c) Başkanlıktan izin almış özel entegratörlerin bilgi işlem sistemleri aracılığıyla olmak üzere üç yöntemden herhangi birini seçerek yararlanabileceklerdir.

Mükellefler, (a) ve (b) alt bentlerinde belirtilen yöntemlerden biri ile uygulamaya dahil olmak istediklerinde; Başkanlığın “www.efatura.gov.tr” internet adresinde yayımlanan “Elektronik Serbest Meslek Makbuzu Başvuru Kılavuzu’na uygun olarak gerekli başvuru işlemlerini yerine getirmeleri gerekmektedir.

e-Serbest Meslek Makbuzu Uygulamasına (c) alt bendinde belirtilen yöntemle dahil olmak isteyen mükellefler; doğrudan Başkanlıktan izin almış özel entegratörlerden herhangi birine başvuracak olup, bu mükelleflerin ayrıca Başkanlığa başvuruda bulunmalarına gerek bulunmamaktadır.

Başkanlık tarafından mükellefe ait sistemin yapısı, işleyişi ile bu sistemde elektronik olarak düzenlenen e-Serbest Meslek Makbuzu örneklerinin, bu Tebliğde ve www.efatura.gov.tr internet adresinde yayımlanan teknik kılavuzlarda belirlenen usul ve esaslara uygun olup olmadığı açısından değerlendirilecektir. Başkanlık gerek görmesi halinde ilave teknik bilgi ve belge talebinde bulunabilecektir.

Başkanlıkça yapılacak değerlendirme sonrasında başvuruları uygun bulunan ve test süreçlerini başarılı bir şekilde tamamlayan mükelleflere e-Serbest Meslek Makbuzu Uygulamasından kendi bilgi işlem sistemlerinin Başkanlık sistemlerine entegrasyonu yöntemiyle yararlanmasına ilişkin olarak izin verilecektir.

  1. Cezai Uygulaması

509 Sayılı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği’nin IV.4.5. hükmü gereğince; vergiden muaf olmayan serbest meslek erbapları, e-serbest meslek makbuzu uygulamasına dahil olması ve uygulamaya geçiş tarihinden itibaren kesecekleri makbuzları bu sisteme göre düzenlemeleri zorunludur.

VUK Madde 232 – “Birinci ve ikinci sınıf tüccarlar kazancı basit usulde tespit edilenlerle defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçiler:

  1. Birinci ve ikinci sınıf tüccarlara;
  2. Serbest meslek erbabına;
  3. Kazançları basit usulde tespit olunan tüccarlara
  4. Defter tutmak mecburiyetinde olan çiftçilere;
  5. Vergiden muaf esnafa. Sattıkları emtia veya yaptıkları işler için fatura vermek ve bunlara da fatura istemek ve almak mecburiyetindedirler

509 Sayılı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği’nin IV.4.6. hükmü gereğince; V.7 ve V.III: maddeleri arasında sayılan istisna haller dışında kalan, Vergi Usul Kanunu’nun m.232/1-1. Ve 5. Bentlerine sayılan mükellefler; söz bahsi tebliğde belirtilen tarihlerden sonra, e-serbest meslek makbuz sistemine göre makbuz düzenlemez, başvurmaz veya kâğıt olarak serbest meslek makbuzu düzenlerse haklarında cezai işlem başlatılabilecektir.

Serbest meslek erbapları, hizmet karşılığında serbest meslek makbuzunun düzenlenmemesi halinde veya eksik düzenlenmesi halinde hizmet bedelinin %10 oranında özel usulsüzlük cezası kesilir. Ancak, kesilecek özel usulsüzlük cezası her bir belge için 290.- TL ‘den az ve bir takvim yılında toplam 148.000.-TL’den fazla olmaz.

Şafak & Koparan Hukuk Bürosu olarak, hızla gelişen teknoloji ve internet hayatının doğal sonucu olarak, değişen hukuk kurallarını takip ediyor, yeniliğe ayak uyduruyoruz.

Şafak & Koparan Hukuk Bürosu, hukuki destek sağladığımız müvekkillerimize Vergi Hukuku eksenli hukuk hizmeti de vermektedir. Bu alandaki uzmanlığımızı deneyimlemenizi sizleri de davet ediyoruz.

Saygılarımızla…

Yazılarda Ara

Şafak & Koparan Hukuk Danışmanlık Danışmanlık

Şafak & Koparan Hukuk Danışmanlık Danışmanlık olarak sizlere en uyumlu avukatlık hizmetini sunmak ve kendi ilkelerimizle ilerlemek için elimizden geleni yapıyoruz. İhtiyaçlarınıza göre bizimle online veya iletişim alanımızdaki form ile bağlantı kurabilirsiniz.

Son Yazılar

Korona Virüsün Yurt İçi Erken Tatil Rezervansyonlarına Etkisi
2 Ağu 2021
Korona Virüsün Yurt İçi Erken Tatil Rezervansyonlarına Etkisi
Koronavirüs(Covid-19) Salgınının Sözleşmelere Etkisi
2 Ağu 2021
Koronavirüs(Covid-19) Salgınının Sözleşmelere Etkisi
İş Hukukunda Tazminat(Kıdem, İhbar vb.) Türleri ve Hesaplamaları
2 Ağu 2021
İş Hukukunda Tazminat(Kıdem, İhbar vb.) Türleri ve Hesaplamaları
İcra ve İflas Hukukunda Alacağın Tahsil Edilmesi ve Hukuki Sonuçları
2 Ağu 2021
İcra ve İflas Hukukunda Alacağın Tahsil Edilmesi ve Hukuki Sonuçları
e-Serbest Meslek Mahbuzu (e-SMM) Uygulamasının Getirdiği Yenilikler ve Hukuki Sonuçları
2 Ağu 2021
e-Serbest Meslek Mahbuzu (e-SMM) Uygulamasının Getirdiği Yenilikler ve Hukuki Sonuçları

Online Danışmanlık Formu

    Ana Merkez

    Sahrayicedit Mahallesi Güzide Sokak Semiz Apt. No:11 K:5 D:11 (E-yan Yolu) Kadiköy/İstanbul